DonPhuong.comĐơn Phương
Công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng

Đang nghỉ ốm có bị công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng không

Người đang điều trị ốm đau, tai nạn theo chỉ định được bảo vệ; công ty chỉ được chấm dứt khi đã điều trị liên tục đủ thời gian luật định mà chưa hồi phục.

Hospital corridor in a Vietnamese provincial hospital at morning, a man in casual clothes seen from behind sitting on a plastic chair holding a small bag, soft daylight

Công ty không được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với người đang ốm đau, bị tai nạn hoặc bệnh nghề nghiệp đang điều trị, điều dưỡng theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền. Ngoại lệ duy nhất là khi người lao động đã điều trị liên tục đủ thời gian luật định, tính theo loại hợp đồng, mà khả năng lao động chưa hồi phục; khi đó công ty được chấm dứt nhưng phải báo trước ít nhất 3 ngày làm việc.

Nói cách khác, ốm vài ngày, vài tuần, thậm chí vài tháng có giấy tờ y tế hợp lệ thì không phải lý do để công ty cắt hợp đồng. Ranh giới nằm ở chữ "điều trị liên tục" và mốc thời gian theo loại hợp đồng. Bài này giải thích mốc đó, phân biệt ốm có giấy tờ với nghỉ không báo, nói thêm về tai nạn lao động, và những việc nên làm để giữ quyền khi sức khoẻ không cho phép đi làm. Quy định theo Bộ luật Lao động 2019 và có thể đã được sửa đổi, hãy tra văn bản hiện hành.

Mốc điều trị liên tục theo loại hợp đồng

Công ty chỉ dùng được căn cứ ốm đau, tai nạn khi người lao động đã điều trị liên tục ít nhất bằng các mốc dưới đây mà khả năng lao động vẫn chưa hồi phục.

Loại hợp đồngMốc điều trị liên tụcBáo trước
Không xác định thời hạn12 tháng liên tụcÍt nhất 3 ngày làm việc
Xác định thời hạn từ 12 đến 36 tháng6 tháng liên tụcÍt nhất 3 ngày làm việc
Xác định thời hạn dưới 12 thángQuá nửa thời hạn hợp đồngÍt nhất 3 ngày làm việc

Khi sức khoẻ người lao động bình phục, luật yêu cầu công ty xem xét để tiếp tục giao kết hợp đồng. Chữ "xem xét" không bắt buộc ký lại trong mọi trường hợp, nhưng người lao động nên gửi văn bản đề nghị quay lại làm việc kèm giấy xác nhận sức khoẻ, để có dấu vết.

Chữ "liên tục" là chỗ hay gây tranh cãi. Điều trị ngắt quãng, đi làm vài tuần rồi lại nghỉ, thường không cộng dồn như một đợt liên tục. Cách tính chi tiết nằm trong văn bản hướng dẫn, cần tra để áp dụng đúng.

Ai đang được bảo vệ

Đang điều trị theo chỉ định. Điều kiện then chốt là có chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền: giấy ra viện, giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội, giấy hẹn điều trị. Tự nghỉ ở nhà vì thấy mệt mà không đi khám thì không có giấy tờ để chứng minh.

Ốm đau thông thường. Cảm sốt, phẫu thuật, điều trị bệnh mạn tính đều thuộc phạm vi này nếu có chỉ định điều trị. Không phân biệt bệnh nặng hay nhẹ; điều cần là trong thời gian điều trị.

Tai nạn, kể cả ngoài giờ làm. Tai nạn giao thông cuối tuần, tai nạn trong sinh hoạt cũng được tính là đang điều trị nếu có chỉ định. Tai nạn lao động thì người lao động còn được thêm quyền lợi riêng.

Bệnh nghề nghiệp. Người mắc bệnh nghề nghiệp đang điều trị cũng thuộc nhóm được bảo vệ, và công ty còn có nghĩa vụ bố trí công việc phù hợp với sức khoẻ sau điều trị.

Nghỉ ốm có giấy khác nghỉ ốm không báo

Nhiều rắc rối không đến từ bệnh mà đến từ cách nghỉ. Người ốm đột ngột, không gọi báo, không gửi giấy, vài ngày sau mới quay lại, có thể bị công ty coi là tự ý bỏ việc. Nếu số ngày vắng không có lý do được chấp nhận chạm mốc 5 ngày làm việc liên tục, công ty có thể viện dẫn căn cứ tự ý bỏ việc để chấm dứt mà không cần báo trước.

Luật coi ốm đau có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là lý do chính đáng. Vì vậy, ngay khi phải nghỉ, hãy báo cho quản lý bằng tin nhắn hoặc thư điện tử, ghi dự kiến số ngày nghỉ; khi có giấy tờ y tế thì gửi bản chụp ngay, bản gốc nộp sau theo yêu cầu của công ty và cơ quan bảo hiểm. Người thân có thể báo thay nếu người bệnh không tự làm được.

Một điểm nhỏ nhưng hay bị bỏ qua: giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội phải do cơ sở có chức năng cấp, ghi đúng thời gian nghỉ. Giữ một bản chụp riêng trước khi nộp bản gốc cho công ty.

Tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp: thêm nghĩa vụ cho công ty

Với tai nạn xảy ra trong khi làm việc, trên đường đi làm và về theo tuyến hợp lý, hoặc bệnh nghề nghiệp, nghĩa vụ của công ty rộng hơn ốm đau thông thường. Theo nguyên lý của pháp luật an toàn, vệ sinh lao động, công ty phải sơ cứu, cấp cứu, tạm ứng chi phí điều trị, trả đủ tiền lương theo hợp đồng trong thời gian người lao động nghỉ điều trị, và bồi thường hoặc trợ cấp theo mức suy giảm khả năng lao động.

Sau khi điều trị, công ty phải bố trí công việc phù hợp với sức khoẻ theo kết luận của hội đồng y khoa. Việc dùng tai nạn lao động như lý do để cắt hợp đồng ngay sau khi người lao động trở lại là điều luật không cho phép, trừ khi thật sự đã đủ mốc điều trị liên tục mà không hồi phục.

Người bị tai nạn lao động nên giữ biên bản điều tra tai nạn, hồ sơ bệnh án, giấy ra viện, biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động. Những giấy này quyết định các khoản được nhận từ công ty và từ quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Mức cụ thể cần tra văn bản hiện hành.

Tiền trong thời gian nghỉ điều trị đến từ đâu

Người đang nghỉ ốm thường lo hai chuyện cùng lúc: giữ việc và có tiền sống. Với ốm đau thông thường, trong những ngày nghỉ có giấy tờ hợp lệ, người lao động không nhận lương từ công ty mà nhận trợ cấp ốm đau từ quỹ bảo hiểm xã hội, tính theo tỉ lệ của mức lương đóng bảo hiểm và có giới hạn số ngày trong năm, tuỳ thời gian đã đóng và điều kiện làm việc. Bệnh thuộc danh mục cần chữa trị dài ngày có chế độ riêng với thời gian hưởng dài hơn.

Hồ sơ hưởng thường do người lao động nộp giấy tờ y tế cho công ty, công ty lập danh sách gửi cơ quan bảo hiểm xã hội. Nếu công ty chậm nộp, người lao động có thể bị chậm tiền. Nếu công ty nợ đóng bảo hiểm, việc giải quyết chế độ có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, khi nghỉ dài, hãy hỏi phòng nhân sự hồ sơ đã được gửi chưa, và tự tra quá trình đóng của mình.

Tỉ lệ hưởng, số ngày tối đa và danh mục bệnh dài ngày được quy định trong Luật Bảo hiểm xã hội và văn bản hướng dẫn, đã có sửa đổi gần đây. Đừng dựa vào con số người khác kể; hãy tra văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi cư trú.

Nhận thông báo chấm dứt khi đang điều trị: làm gì

Sức khoẻ là ưu tiên, nhưng vài việc giấy tờ làm sớm sẽ giữ được quyền lợi.

  1. Ghi lại ngày nhận thông báo và nhờ người thân chụp, giữ văn bản.
  2. Gửi công ty văn bản nêu mình đang điều trị theo chỉ định, kèm bản sao giấy tờ y tế, đề nghị thu hồi thông báo.
  3. Nếu công ty viện dẫn mốc điều trị liên tục, đề nghị công ty nêu rõ đã tính từ ngày nào đến ngày nào.
  4. Đối chiếu với giấy tờ của mình: có những khoảng đi làm xen giữa không, loại hợp đồng là gì.
  5. Trong thời gian tranh luận, tiếp tục giữ chế độ nghỉ điều trị, không ký đơn xin nghỉ hay thoả thuận chấm dứt.
  6. Khi khoẻ lại, gửi văn bản đề nghị trở lại làm việc kèm giấy xác nhận sức khoẻ.

Nếu công ty chấm dứt trong lúc người lao động đang điều trị mà chưa đủ mốc, việc chấm dứt thuộc diện trái luật. Hệ quả và cách đòi quyền lợi có ở chuyên mục chấm dứt trái luật và bồi thường, còn trình tự khiếu nại, khởi kiện ở chuyên mục tranh chấp.

Khi đã đủ mốc mà chưa hồi phục

Có những trường hợp bệnh kéo dài thật sự, người lao động không thể quay lại công việc cũ trong thời gian dài. Khi đó, việc công ty chấm dứt hợp đồng đúng mốc và báo trước đủ 3 ngày làm việc là đúng luật. Người lao động vẫn có quyền nhận trợ cấp thôi việc cho phần thời gian chưa tham gia bảo hiểm thất nghiệp, nhận đủ lương những ngày đã làm, tiền phép năm chưa nghỉ, và được chốt, trả sổ bảo hiểm xã hội.

Với người bệnh nặng, các lựa chọn về bảo hiểm xã hội như bảo lưu thời gian đóng, xét điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động, hay hưởng trợ cấp một lần, là những quyết định lớn. Đừng quyết vội trong lúc đang điều trị. Cần xem hồ sơ của riêng mình thì hỏi luật sư trên AI Cố Vấn, hoặc hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi cư trú về quá trình đóng và quyền hưởng. Quy định về bảo hiểm xã hội đã được sửa đổi gần đây, nên tra văn bản hiện hành.

Câu hỏi thường gặp

Nghỉ ốm một tuần có giấy của bệnh viện có bị cho nghỉ việc không?

Không. Người đang điều trị theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được bảo vệ. Công ty chỉ dùng được căn cứ ốm đau khi đã điều trị liên tục đủ mốc theo loại hợp đồng mà chưa hồi phục, mốc đó tính bằng tháng chứ không phải bằng tuần.

Ốm mà quên báo công ty mấy ngày thì có sao không?

Có rủi ro bị coi là tự ý bỏ việc nếu vắng mặt không lý do được chấp nhận. Ốm có giấy tờ y tế là lý do chính đáng, nên hãy báo ngay khi có thể và gửi giấy tờ sớm. Người thân có thể báo thay khi người bệnh không tự làm được.

Điều trị ngắt quãng có được cộng dồn thành 12 tháng không?

Luật dùng chữ điều trị liên tục, nên các đợt điều trị cách nhau bởi thời gian đi làm thường không cộng như một đợt. Cách tính cụ thể nằm ở văn bản hướng dẫn, nên đề nghị công ty nêu rõ cách đếm và tra văn bản hiện hành.

Bị tai nạn giao thông ngoài giờ làm có được bảo vệ không?

Có, nếu đang điều trị theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Tai nạn ngoài giờ làm không phải tai nạn lao động nên không có các khoản bồi thường riêng của tai nạn lao động, nhưng vẫn được bảo vệ khỏi việc bị đơn phương chấm dứt khi đang điều trị.

Đủ mốc 12 tháng điều trị bị cho nghỉ thì có trợ cấp thôi việc không?

Có. Đây là đơn phương chấm dứt đúng luật, không phải sa thải. Người làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên được trợ cấp thôi việc cho phần thời gian chưa tham gia bảo hiểm thất nghiệp, trừ trường hợp đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Khỏi bệnh rồi có được đòi quay lại làm không?

Luật yêu cầu công ty xem xét để tiếp tục giao kết hợp đồng khi sức khoẻ người lao động bình phục. Hãy gửi văn bản đề nghị trở lại làm việc kèm giấy xác nhận sức khoẻ để có dấu vết, và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn nếu công ty từ chối không rõ lý do.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138