DonPhuong.comĐơn Phương
Trợ cấp thôi việc và quyền lợi khi nghỉ

Thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp có được tính trợ cấp thôi việc

Thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp bị trừ khi tính trợ cấp thôi việc. Những khoảng nào vẫn được tính, và khi công ty không đóng thì xử lý ra sao.

Close view of two hands holding a smartphone with a dark blank display above a kitchen table, a bowl of rice and chopsticks blurred in the background

Không. Thời gian bạn đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp bị trừ ra khi tính trợ cấp thôi việc, vì khoảng đó đã được quỹ bảo hiểm thất nghiệp lo khi bạn mất việc. Chỉ những khoảng làm việc chưa đóng, như thời gian trước năm 2009, thời gian thử việc, hoặc thời gian công ty thuộc diện phải đóng mà không đóng, mới được đưa vào phép tính trợ cấp thôi việc.

Quy định này nằm ở khoản 2 Điều 46 Bộ luật Lao động 2019 và được hướng dẫn chi tiết trong Nghị định 145/2020/NĐ-CP. Cách hiểu từng khoảng có thể được điều chỉnh khi văn bản hướng dẫn thay đổi, và Luật Việc làm mới cũng có thể làm thay đổi diện người phải đóng bảo hiểm thất nghiệp. Bài viết trình bày nguyên lý; khi tính khoản thật, hãy đối chiếu văn bản hiện hành.

Vì sao luật trừ thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp

Trợ cấp thôi việc và bảo hiểm thất nghiệp cùng nhằm một mục đích: đỡ cho người lao động một khoảng khi rời chỗ làm. Trước khi có bảo hiểm thất nghiệp, gánh này đặt hết lên vai người sử dụng lao động qua trợ cấp thôi việc. Từ ngày 1/1/2009, quỹ bảo hiểm thất nghiệp ra đời, cả người lao động và công ty cùng đóng hằng tháng. Nếu công ty vừa đóng quỹ vừa trả trợ cấp thôi việc cho cùng một khoảng thời gian, họ sẽ phải chi hai lần cho cùng một rủi ro.

Vì vậy luật chia khoảng thời gian làm việc thành hai phần. Phần đã đóng bảo hiểm thất nghiệp: rủi ro mất việc được chuyển sang quỹ, người lao động nhận trợ cấp thất nghiệp từ quỹ nếu đủ điều kiện. Phần chưa đóng: công ty vẫn phải trả trợ cấp thôi việc như trước đây.

Hệ quả thực tế là người bắt đầu đi làm sau năm 2009, được công ty đóng bảo hiểm đầy đủ từ ngày ký hợp đồng chính thức, thường chỉ còn một khoảng rất ngắn để tính trợ cấp thôi việc, có khi chỉ là vài tháng thử việc. Điều này không có nghĩa là người đó bị thiệt; quyền lợi của họ đã chuyển sang dạng trợ cấp thất nghiệp, và để nhận được, họ phải tự nộp hồ sơ đúng thời hạn.

“Đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp” gồm những gì

Khoảng công ty đã đóng vào quỹ. Đây là phần rõ ràng nhất, thể hiện trên quá trình đóng của bạn ở cơ quan bảo hiểm xã hội, từng tháng một.

Khoảng công ty trả thẳng cho bạn khoản tiền tương đương mức đóng. Với người không thuộc diện bắt buộc đóng nhưng công ty đã trả cùng kỳ lương một khoản tương đương mức đóng bảo hiểm thất nghiệp, khoảng đó cũng được coi như đã tham gia và bị trừ. Cách này hay gặp với người lao động đã nghỉ hưu đi làm lại hoặc một số hợp đồng đặc thù. Nếu phiếu lương có dòng tiền như vậy, giữ lại để đối chiếu.

Khoảng công ty phải đóng nhưng không đóng thì không trừ. Nếu bạn thuộc diện bắt buộc mà công ty không đóng cũng không trả khoản tương đương, khoảng đó không được coi là đã tham gia. Công ty phải trả trợ cấp thôi việc cho khoảng này, bên cạnh việc phải truy đóng và chịu xử lý vi phạm về bảo hiểm.

Khoảng đóng ở công ty khác không liên quan. Chỉ trừ thời gian đã tham gia khi làm cho chính người sử dụng lao động đang tính trợ cấp. Bạn đóng bảo hiểm thất nghiệp ở công ty cũ không làm giảm trợ cấp thôi việc ở công ty mới.

Những khoảng thường gặp: tính hay không tính

Bảng sau tổng hợp các khoảng hay gây thắc mắc khi đối chiếu. Cột cuối là kết quả thường gặp theo nguyên lý; chi tiết có thể khác khi văn bản hướng dẫn thay đổi.

Khoảng thời gianCó phải thời gian làm việc thực tếCó bị trừ vì đã đóng bảo hiểm thất nghiệpKết quả
Làm việc trước ngày 1/1/2009CóKhông (chưa có quỹ)Được tính trợ cấp
Thử việc rồi ở lại làm chính thứcCóThường không (chưa đóng)Được tính trợ cấp
Làm chính thức, công ty đóng đủCóCóKhông tính
Thuộc diện đóng nhưng công ty không đóngCóKhôngĐược tính trợ cấp
Nghỉ thai sản hưởng chế độCóKhông phát sinh đóng trong thời gian hưởngThường được tính, cần đối chiếu
Nghỉ không lương dài ngày theo thoả thuậnTuỳ trường hợpKhông đóngCần xem giấy đồng ý và hướng dẫn hiện hành

Dòng nghỉ thai sản cần lưu ý: trong thời gian hưởng chế độ thai sản, người lao động và công ty không phải đóng bảo hiểm, nhưng thời gian này vẫn được tính là thời gian đóng bảo hiểm xã hội. Việc khoảng này có được đưa vào thời gian tính trợ cấp thôi việc hay không phụ thuộc cách văn bản hướng dẫn xác định thời gian “đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp”, nên hãy hỏi lại khi số tiền có ý nghĩa với bạn.

Tự đối chiếu bằng quá trình đóng của chính mình

Bạn không cần chờ phòng nhân sự tính. Có thể tự lập bảng đối chiếu trong một buổi tối theo các bước:

  1. Ghi mốc thời gian làm việc: ngày bắt đầu thử việc, ngày ký hợp đồng chính thức, ngày nghỉ cuối cùng, và các khoảng nghỉ dài nếu có.
  2. Mở ứng dụng tra cứu bảo hiểm xã hội trên điện thoại hoặc cổng dịch vụ công của cơ quan bảo hiểm xã hội, xem quá trình đóng theo từng tháng, chú ý cột bảo hiểm thất nghiệp.
  3. Đánh dấu các tháng có đóng bảo hiểm thất nghiệp tại công ty đang nghỉ. Tháng nào bị thiếu dù bạn vẫn đi làm là tháng cần hỏi.
  4. Cộng phần làm việc chưa đóng và làm tròn theo năm: phần lẻ đến đủ sáu tháng tính nửa năm, trên sáu tháng tính một năm.
  5. Nhân với nửa tháng lương bình quân sáu tháng cuối theo hợp đồng để ra con số dự kiến.
  6. So với bảng tính của công ty; nếu chênh, gửi đề nghị kèm bảng đối chiếu của bạn.

Khi phát hiện công ty không đóng bảo hiểm cho một khoảng dài, bạn có hai việc song song: yêu cầu trả trợ cấp thôi việc cho khoảng đó, và yêu cầu công ty truy đóng bảo hiểm để bảo vệ quyền lương hưu, trợ cấp thất nghiệp về sau. Hai việc này không loại trừ nhau.

Ví dụ với lương giả định số tròn

Chị Hoa vào làm tại một công ty may từ tháng 3 năm 2006, lương bình quân sáu tháng cuối theo hợp đồng giả định là 9 triệu đồng. Công ty bắt đầu đóng bảo hiểm thất nghiệp cho chị từ tháng 1 năm 2009 và đóng đầy đủ đến khi chị nghỉ theo thoả thuận vào tháng 3 năm 2026. Thời gian chưa tham gia là từ tháng 3/2006 đến hết tháng 12/2008, tức 2 năm 10 tháng. Làm tròn, phần lẻ 10 tháng tính một năm, thành 3 năm. Trợ cấp thôi việc dự kiến: 3 × 0,5 × 9 = 13,5 triệu đồng.

Anh Tuấn vào làm năm 2019, thử việc hai tháng, sau đó công ty đóng đủ bảo hiểm. Năm 2022 có một năm công ty khó khăn, không đóng bảo hiểm cho anh dù anh vẫn đi làm và nhận lương. Thời gian chưa tham gia gồm hai tháng thử việc và mười hai tháng không được đóng, tổng 14 tháng, tức một năm hai tháng, làm tròn thành một năm rưỡi. Với lương giả định 10 triệu đồng, trợ cấp dự kiến 1,5 × 0,5 × 10 = 7,5 triệu đồng, chưa kể quyền yêu cầu công ty truy đóng bảo hiểm cho năm 2022.

Một trường hợp nữa đáng nhắc là người làm cho công ty theo nhiều hợp đồng xác định thời hạn nối nhau, có khoảng hở vài tuần giữa hai hợp đồng vì công ty chậm ký lại. Nếu trong khoảng hở bạn vẫn đi làm, vẫn chấm công, khoảng đó vẫn là thời gian làm việc thực tế; nếu công ty không đóng bảo hiểm cho mấy tuần ấy, chúng cũng nằm trong phần được tính trợ cấp.

Hai ví dụ chỉ minh hoạ cách đếm. Trên thực tế, các mốc đầu cuối của từng tháng và cách xử lý tháng không trọn có thể khiến con số xê dịch; quan trọng là bạn hiểu khoảng nào được tính để không bỏ sót.

Bù lại: quyền nhận trợ cấp thất nghiệp từ quỹ

Người có thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp dài thường nhận trợ cấp thôi việc thấp hoặc bằng không, nhưng đổi lại có quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp. Khoản này không do công ty trả mà do quỹ chi, theo điều kiện của luật về việc làm: thời gian đóng đủ mức tối thiểu trong khoảng thời gian luật quy định trước khi nghỉ, chấm dứt hợp đồng không thuộc trường hợp bị loại trừ như nghỉ trái luật, nộp hồ sơ đúng hạn tại trung tâm dịch vụ việc làm, và chưa tìm được việc làm sau một khoảng nhất định.

Điểm đáng lưu ý là quyền này không tự đến. Nhiều người nghĩ đã đóng thì quỹ sẽ tự trả, rồi để quá thời hạn nộp hồ sơ và mất quyền cho lần nghỉ đó. Luật Việc làm năm 2025 thay thế luật năm 2013 và có hiệu lực từ đầu năm 2026, với một số điều chỉnh về đối tượng và điều kiện; trước khi nộp hồ sơ, nên hỏi trung tâm dịch vụ việc làm cấp tỉnh về điều kiện đang áp dụng.

Khi bảng tính trợ cấp thôi việc của công ty và cách hiểu của bạn khác nhau ở một khoảng dài, hoặc công ty nợ bảo hiểm nhiều năm, hãy hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để xác định khoản nào đòi công ty, khoản nào đề nghị cơ quan bảo hiểm giải quyết.

Câu hỏi thường gặp

Làm từ năm 2005 đến nay thì phần nào được tính trợ cấp thôi việc?

Thường là phần từ khi bắt đầu làm đến trước khi công ty đóng bảo hiểm thất nghiệp cho bạn, với đa số là đến hết năm 2008. Phần sau đó nếu đã đóng đủ thì bị trừ. Hãy xem quá trình đóng thực tế để biết mốc chính xác.

Công ty nói đã đóng bảo hiểm thất nghiệp nên không trả đồng nào có đúng không?

Đúng nếu toàn bộ thời gian làm việc của bạn tại công ty đều đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Nếu có khoảng thử việc, khoảng trước 2009 hoặc khoảng công ty không đóng, công ty vẫn phải trả trợ cấp cho phần đó.

Thời gian thử việc có được tính trợ cấp thôi việc không?

Thời gian thử việc được tính vào thời gian làm việc thực tế nếu sau đó bạn tiếp tục làm việc cho công ty. Vì thời gian này thường chưa đóng bảo hiểm thất nghiệp, nó có thể tạo ra một khoản trợ cấp nhỏ khi nghỉ.

Công ty nợ bảo hiểm thì trợ cấp thôi việc tính thế nào?

Khoảng công ty không đóng bảo hiểm thất nghiệp dù bạn thuộc diện phải đóng không bị coi là đã tham gia, nên được đưa vào thời gian tính trợ cấp thôi việc. Đồng thời công ty vẫn có nghĩa vụ truy đóng bảo hiểm theo quy định.

Đã nhận trợ cấp thất nghiệp lần trước thì lần này có ảnh hưởng trợ cấp thôi việc không?

Trợ cấp thôi việc xét theo thời gian làm cho chính công ty đang nghỉ. Việc bạn từng nhận trợ cấp thất nghiệp ở lần nghỉ trước không làm thay đổi cách tính trợ cấp thôi việc ở công ty mới, nhưng ảnh hưởng tới thời gian đóng được bảo lưu cho trợ cấp thất nghiệp lần sau.

Có cách nào chọn không đóng bảo hiểm thất nghiệp để được nhận trợ cấp thôi việc không?

Không. Người thuộc diện bắt buộc thì công ty phải đóng, người lao động không được thoả thuận bỏ qua. Thoả thuận như vậy trái luật và không làm phát sinh quyền đòi trợ cấp thôi việc thay cho bảo hiểm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138