DonPhuong.comĐơn Phương
Trợ cấp thôi việc và quyền lợi khi nghỉ

Thanh toán lương và phép năm chưa nghỉ khi chấm dứt hợp đồng: hạn bao lâu

Công ty phải tất toán lương, phép năm chưa nghỉ, trợ cấp trong 14 ngày làm việc, kéo dài tối đa 30 ngày khi có lý do luật cho phép. Cách tính và cách đòi.

Hands of a young Vietnamese woman counting folded banknotes at a small wooden desk beside a potted plant and a ceramic teapot, soft daylight, shallow depth of field

Khi hợp đồng chấm dứt, công ty phải thanh toán đầy đủ các khoản liên quan đến quyền lợi của bạn trong vòng 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt; chỉ trong một số trường hợp đặc biệt luật cho phép kéo dài, nhưng không quá 30 ngày. Các khoản gồm tiền lương những ngày đã làm, tiền lương cho những ngày phép năm chưa nghỉ, trợ cấp thôi việc hoặc mất việc làm nếu có, và các khoản khác theo hợp đồng, thoả ước, quy chế.

Căn cứ chính là Điều 48 và Điều 113 Bộ luật Lao động 2019, cùng Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn. Bài này giải thích từng khoản, cách tính tiền phép năm bằng lương giả định số tròn, và việc nên làm khi quá hạn mà chưa nhận được tiền. Quy định có thể thay đổi, nên khi xử lý việc thật hãy tra văn bản hiện hành.

Mốc 14 ngày làm việc và khi nào được kéo dài

Thời hạn 14 ngày được đếm theo ngày làm việc, không phải ngày lịch, bắt đầu từ ngày hợp đồng chấm dứt. Với công ty làm từ thứ Hai đến thứ Sáu, 14 ngày làm việc tương đương gần ba tuần lịch; nếu có ngày lễ chen giữa, thời hạn còn dài thêm. Hiểu đúng điểm này giúp bạn khỏi sốt ruột đòi sớm, và cũng biết chính xác ngày nào thì công ty đã quá hạn.

Luật cho phép kéo dài nhưng không quá 30 ngày trong bốn nhóm trường hợp: người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động; người sử dụng lao động thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế; chia tách, hợp nhất, sáp nhập, bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, chuyển nhượng quyền sở hữu tài sản; và do thiên tai, hoả hoạn, địch hoạ hoặc dịch bệnh nguy hiểm. Ngoài bốn nhóm này, công ty không có quyền tự kéo dài.

Một câu hỏi hay gặp là ngày trả lương theo quy chế của công ty rơi sau mốc 14 ngày thì sao. Ngày trả lương định kỳ là quy định cho người đang làm việc; với người đã chấm dứt hợp đồng, Điều 48 là quy định riêng và được ưu tiên. Công ty có thể trả cùng kỳ lương nếu kỳ đó nằm trong thời hạn, còn nếu kỳ lương nằm ngoài thời hạn thì phải trả riêng cho bạn trước.

Ngược lại, bạn cũng nên hoàn thành phần việc của mình: bàn giao công việc, trả lại tài sản, thanh toán tạm ứng nếu có. Những việc này không phải điều kiện để công ty được giữ tiền, nhưng làm đủ giúp hồ sơ tất toán được duyệt nhanh và khỏi phát sinh tranh cãi trừ tiền.

Các khoản phải có trong bảng tất toán

Một bảng tất toán đầy đủ thường gồm những dòng dưới đây. Không phải ai cũng có đủ mọi dòng, nhưng nên dùng danh sách này để soát bảng công ty gửi:

  • Tiền lương những ngày đã làm trong tháng cuối, kể cả tiền làm thêm giờ, làm ca đêm nếu có.
  • Tiền lương cho những ngày phép năm chưa nghỉ hoặc chưa nghỉ hết.
  • Trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm, nếu đủ điều kiện và còn thời gian tính trợ cấp.
  • Các khoản thưởng, phụ cấp đã đến hạn theo hợp đồng, thoả ước lao động tập thể, quy chế thưởng, chẳng hạn thưởng theo năm đã có quy định tính theo tỷ lệ thời gian làm.
  • Tiền bồi thường nếu công ty chấm dứt trái luật, hoặc khoản thoả thuận thêm trong biên bản thoả thuận chấm dứt.
  • Khoản hoàn lại như tiền đặt cọc đồng phục, công cụ mà công ty đã thu trước đây nếu có quy định hoàn lại.

Ở chiều ngược lại, bảng tất toán có thể có các dòng khấu trừ: thuế thu nhập cá nhân, phần bảo hiểm người lao động phải đóng của tháng cuối, tiền tạm ứng chưa hoàn, bồi thường thiệt hại tài sản theo đúng thủ tục. Khấu trừ phải có căn cứ, và tổng khấu trừ hằng tháng để bồi thường thiệt hại có giới hạn theo luật. Dòng nào không rõ căn cứ, hãy hỏi lại bằng văn bản.

Phép năm chưa nghỉ được tính tiền như thế nào

Người làm đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động có 12 ngày nghỉ hằng năm hưởng nguyên lương trong điều kiện bình thường; người làm nghề nặng nhọc, độc hại, người chưa thành niên, người khuyết tật có số ngày nhiều hơn. Cứ đủ 5 năm làm việc, số ngày nghỉ hằng năm tăng thêm một ngày. Người làm chưa đủ 12 tháng có số ngày phép tương ứng với số tháng làm việc.

Khi thôi việc hay mất việc mà chưa nghỉ hằng năm hoặc chưa nghỉ hết, bạn được thanh toán tiền lương cho những ngày chưa nghỉ. Theo hướng dẫn hiện hành, tiền lương làm căn cứ là tiền lương theo hợp đồng của tháng liền kề trước tháng chấm dứt hợp đồng, chia cho số ngày làm việc bình thường của tháng đó để ra lương một ngày, rồi nhân với số ngày phép còn lại.

Lưu ý ranh giới giữa luật và quy chế công ty. Luật bắt buộc thanh toán ngày phép chưa nghỉ khi chấm dứt hợp đồng. Còn khi đang làm việc, nhiều công ty có quy chế “phép năm không nghỉ hết thì mất” hoặc “được chuyển sang năm sau trong quý một”. Quy chế đó không xoá được quyền thanh toán ngày phép của năm đang làm dở khi bạn nghỉ. Với phép của các năm trước, cách xử lý phụ thuộc thoả thuận và quy chế, nên đọc kỹ quy chế nội bộ.

Ngày phép đã được công ty bố trí cho nghỉ mà bạn không nghỉ là một vùng dễ tranh cãi. Nếu công ty đã có lịch nghỉ phép công khai và bạn tự không nghỉ, công ty có thể lập luận không phải thanh toán. Giữ lại các tin nhắn hay thư điện tử xin nghỉ phép bị từ chối vì bận việc là cách bảo vệ mình.

Những tình huống đặc biệt khi tính tiền tháng cuối

Nghỉ giữa tháng là trường hợp phổ biến nhất. Lương những ngày đã làm được tính theo số ngày công thực tế nhân với lương một ngày; cách quy đổi lương một ngày theo số ngày làm việc của tháng hay theo một mức cố định là chuyện quy chế lương của từng công ty, miễn không làm thiệt người lao động so với hợp đồng. Nếu bạn hưởng lương theo sản phẩm hoặc khoán, tiền tháng cuối tính theo sản phẩm, phần việc đã hoàn thành và được nghiệm thu.

Nếu ngày chấm dứt hợp đồng rơi vào dịp nghỉ lễ, tết, những ngày lễ nằm trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực vẫn được hưởng nguyên lương như người đang làm. Nếu bạn đang nghỉ phép năm mà hợp đồng hết hạn, số ngày phép đã nghỉ được trừ khỏi số ngày còn lại, phần chưa nghỉ được thanh toán bằng tiền.

Với người làm thêm giờ trong tháng cuối, tiền làm thêm vẫn tính theo các mức phần trăm luật quy định cho ngày thường, ngày nghỉ hằng tuần và ngày lễ. Bảng chấm công là chứng cứ chính; nếu công ty chấm công bằng máy, có thể đề nghị in hoặc gửi bản trích xuất phần của mình trước ngày nghỉ cuối.

Với lao động nữ đang nghỉ thai sản mà hợp đồng hết hạn, các khoản chế độ thai sản do quỹ bảo hiểm xã hội chi theo quy định riêng, không nằm trong bảng tất toán của công ty. Tuy vậy, luật có quy định bảo vệ việc gia hạn hợp đồng với lao động nữ mang thai, nuôi con nhỏ trong một số trường hợp; tình huống này nên được xem xét riêng với văn bản hiện hành.

Ví dụ tất toán với lương giả định số tròn

Giả định: lương theo hợp đồng 13 triệu đồng một tháng, tháng liền trước khi nghỉ có 26 ngày làm việc bình thường, nên lương một ngày là 500 nghìn đồng. Người lao động nghỉ ngày 15 của tháng sau khi đã làm 12 ngày công, còn 5 ngày phép năm chưa nghỉ, toàn bộ thời gian làm việc đã đóng bảo hiểm thất nghiệp.

KhoảnCách tínhSố tiền
Lương 12 ngày công tháng cuối12 × 500 nghìn6 triệu đồng
Tiền 5 ngày phép năm chưa nghỉ5 × 500 nghìn2,5 triệu đồng
Trợ cấp thôi việcKhông còn thời gian tính (đã đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ)0 đồng
Cộng trước khấu trừ8,5 triệu đồng
Khấu trừPhần bảo hiểm người lao động đóng, thuế thu nhập cá nhân nếu phát sinhTheo bảng của công ty

Con số chỉ để minh hoạ phép tính. Lương một ngày có thể được quy đổi theo số ngày làm việc của tháng khác nhau tuỳ quy chế, và thuế thu nhập cá nhân của tháng cuối phụ thuộc tổng thu nhập, giảm trừ gia cảnh của bạn.

Quá hạn mà chưa nhận được tiền thì làm gì

Nếu đã qua mốc 14 ngày làm việc, hoặc 30 ngày trong trường hợp được kéo dài, mà bạn chưa nhận đủ, đi theo thứ tự dưới đây. Mỗi bước nên để lại dấu vết bằng văn bản.

  1. Hỏi bảng tất toán chi tiết và ngày dự kiến chi trả. Nhiều trường hợp chậm vì thủ tục duyệt nội bộ; một thư điện tử lịch sự kèm mốc thời hạn của luật thường đủ để thúc đẩy.
  2. Gửi văn bản đề nghị thanh toán nêu rõ từng khoản, số tiền dự kiến, căn cứ Điều 48 và thời hạn đã quá.
  3. Nhờ công đoàn cơ sở lên tiếng nếu công ty có công đoàn.
  4. Yêu cầu hoà giải viên lao động giải quyết tranh chấp về tiền lương, trợ cấp. Hoà giải viên do cơ quan quản lý lao động cấp tỉnh cử; sau sắp xếp bộ máy, việc này thuộc Sở Nội vụ ở nhiều nơi, nên kiểm tra cơ quan hiện hành tại địa phương.
  5. Phản ánh với thanh tra lao động khi công ty cố ý không trả.
  6. Khởi kiện ra toà nếu hoà giải không thành hoặc công ty không thực hiện thoả thuận hoà giải, trong thời hiệu khởi kiện.

Khi khoản tiền lớn hoặc công ty lập luận có quyền giữ lại để bù thiệt hại, hãy hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để xác định khoản nào công ty được khấu trừ, khoản nào phải trả đủ.

Câu hỏi thường gặp

Thời hạn 14 ngày là ngày lịch hay ngày làm việc?

Luật ghi 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động. Các ngày nghỉ hằng tuần và nghỉ lễ không tính vào thời hạn. Chỉ trong bốn nhóm trường hợp đặc biệt luật cho phép kéo dài, và tối đa không quá 30 ngày.

Phép năm chưa nghỉ có bắt buộc phải trả tiền không?

Có. Khi thôi việc hay mất việc mà chưa nghỉ hằng năm hoặc chưa nghỉ hết số ngày, người sử dụng lao động phải thanh toán tiền lương cho những ngày chưa nghỉ. Quy chế nội bộ không loại bỏ được quyền này đối với ngày phép của năm đang làm dở.

Làm chưa đủ một năm thì có ngày phép năm không?

Có. Người làm chưa đủ 12 tháng có số ngày nghỉ hằng năm tương ứng với số tháng đã làm. Ví dụ làm sáu tháng trong điều kiện bình thường thì có khoảng sáu ngày phép, những ngày chưa nghỉ được thanh toán khi chấm dứt hợp đồng.

Công ty có được giữ lương tháng cuối cho tới khi bàn giao xong không?

Luật không cho phép giữ lương làm điều kiện bàn giao. Công ty có thể yêu cầu bàn giao và đòi bồi thường nếu có thiệt hại theo thủ tục, nhưng vẫn phải thanh toán trong thời hạn. Bạn nên bàn giao đầy đủ để tránh tranh cãi.

Thưởng tháng thứ mười ba có được trả khi nghỉ giữa năm không?

Thưởng do công ty quyết định theo quy chế thưởng. Nếu quy chế hoặc hợp đồng có ghi thưởng cuối năm tính theo tỷ lệ thời gian làm việc, bạn được hưởng phần tương ứng. Nếu quy chế không ghi, đây là khoản khó đòi, nên đọc kỹ quy chế.

Công ty trả chậm tiền tất toán thì bị xử lý thế nào?

Không thanh toán đúng hạn là hành vi có thể bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động và buộc trả đủ. Người lao động có thể yêu cầu hoà giải viên lao động, phản ánh thanh tra lao động hoặc khởi kiện để đòi các khoản.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138