DonPhuong.comĐơn Phương
Tài sản và nợ chung khi ly hôn

Bên kia tẩu tán tài sản lúc đang kiện ly hôn: yêu cầu toà làm gì

Dấu hiệu bên kia đang bán, chuyển, giấu tài sản chung; các biện pháp khẩn cấp tạm thời có thể xin toà; giao dịch tẩu tán bị xử lý thế nào và điều nên tránh.

Close view of a hand sliding a thick envelope across a cafe table to another hand, two glasses of iced coffee, blurred street traffic outside, Vietnamese sidewalk cafe

Khi có căn cứ cho rằng bên kia đang tẩu tán tài sản chung trong lúc kiện ly hôn, bạn có thể làm đơn yêu cầu toà áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời như cấm chuyển dịch quyền về tài sản, phong toả tài khoản, phong toả hoặc kê biên tài sản đang tranh chấp. Với những giao dịch đã lỡ thực hiện nhằm trốn tránh việc chia, bạn có thể yêu cầu toà xem xét tuyên vô hiệu.

Tẩu tán là nỗi lo lớn của bên không trực tiếp nắm giữ tài sản: người chồng đứng tên đất, người vợ quản lý toàn bộ tiền và vàng, hoặc ngược lại. Bài này giải thích các biện pháp toà có thể áp dụng, điều kiện, nghĩa vụ bảo đảm đi kèm, và cách xử lý giao dịch đã xảy ra. Nội dung theo nguyên lý Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Bộ luật Dân sự hiện hành; tra văn bản đang có hiệu lực trước khi làm, vì điều kiện và thủ tục chi tiết có thể đã thay đổi.

Những dấu hiệu thường thấy của việc tẩu tán

Tẩu tán hiếm khi diễn ra ồn ào. Nó thường lộ ra qua những thay đổi nhỏ trong cách bên kia quản lý tài sản, nhất là quanh thời điểm hai người bắt đầu nói chuyện ly hôn.

  • Đột nhiên có người đến xem nhà, xem đất, hoặc bên kia hỏi giá bán với môi giới.
  • Sổ tiết kiệm bị tất toán trước hạn, tiền được chuyển sang tài khoản người thân.
  • Vàng, tiền mặt cất trong nhà không còn, hoặc bị chuyển đi nơi khác.
  • Bên kia ký hợp đồng tặng cho, bán rẻ tài sản cho anh chị em, bố mẹ ruột.
  • Xuất hiện giấy nợ mới, khoản vay mới có tài sản chung làm bảo đảm.
  • Phần vốn góp trong công ty, cửa hàng bị chuyển nhượng cho người khác.

Một dấu hiệu đơn lẻ chưa chắc là tẩu tán; bán một chiếc xe cũ để mua chiếc khác cho công việc là chuyện bình thường. Nhưng nếu nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc ngay khi mâu thuẫn bùng lên, bạn nên ghi lại thời gian, chụp ảnh, lưu tin nhắn liên quan, và cân nhắc yêu cầu toà can thiệp sớm.

Các biện pháp khẩn cấp tạm thời thường dùng trong vụ ly hôn

Bộ luật Tố tụng dân sự liệt kê nhiều biện pháp khẩn cấp tạm thời; bảng dưới chọn những biện pháp hay được dùng cho tài sản trong vụ ly hôn. Tên gọi và điều kiện cụ thể bạn tra trong bộ luật hiện hành.

Biện phápDùng khiLưu ý
Cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấpLo bên kia bán, tặng cho, thế chấp nhà đất, xeToà gửi quyết định đến cơ quan đăng ký để chặn giao dịch
Phong toả tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụngLo bên kia rút, chuyển tiền chungThường phải nộp khoản bảo đảm; cần biết tài khoản ở đâu
Phong toả tài sản ở nơi gửi giữTài sản gửi ở người khác, ở kho, ở kétCần xác định được tài sản và nơi gửi
Phong toả hoặc kê biên tài sản của người có nghĩa vụCó căn cứ bên kia tẩu tán, trốn tránh nghĩa vụThường phải nộp khoản bảo đảm
Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấpLo bên kia đập, sửa, xây thêm làm thay đổi tài sảnGiữ nguyên tài sản để định giá đúng
Buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ cấp dưỡngCần tiền nuôi con trong lúc vụ án chưa xongKhông phải về tài sản chung nhưng hay đi kèm

Bạn chỉ nên xin đúng biện pháp cần thiết và tương xứng với tài sản đang tranh chấp. Xin phong toả một khoản lớn hơn nhiều so với phần mình có quyền có thể không được chấp nhận và còn có rủi ro phải bồi thường nếu gây thiệt hại cho bên kia.

Khi nào phải nộp tiền bảo đảm và vì sao

Nhiều biện pháp khẩn cấp tạm thời liên quan đến tài sản, như phong toả tài khoản, phong toả tài sản, kê biên, và theo quy định hiện hành cả cấm chuyển dịch quyền về tài sản, buộc người yêu cầu nộp một khoản tiền, kim khí quý, đá quý hoặc giấy tờ có giá để bảo đảm. Mục đích là nếu biện pháp được áp dụng không đúng và gây thiệt hại cho bên kia, khoản bảo đảm sẽ được dùng để bồi thường. Mức bảo đảm do toà ấn định, tương đương tổn thất có thể phát sinh.

Với nhiều người, đây là trở ngại lớn: họ cần ngăn tẩu tán nhưng không có sẵn tiền để nộp bảo đảm. Cách giảm gánh nặng là chỉ xin biện pháp đúng với tài sản đang có nguy cơ, ví dụ cấm chuyển dịch riêng thửa đất bên kia đang rao bán thay vì phong toả toàn bộ tài sản, vì mức bảo đảm do toà ấn định tương xứng với thiệt hại có thể phát sinh. Bạn nên kiểm quy định hiện hành về biện pháp nào phải bảo đảm và hỏi trước bộ phận thụ lý của toà về mức dự kiến.

Nếu bạn yêu cầu không đúng mà gây thiệt hại, bạn phải bồi thường. Vì vậy, đơn yêu cầu cần có căn cứ: tài sản là gì, đang ở đâu, vì sao bạn cho rằng có nguy cơ tẩu tán, chứng cứ kèm theo.

Làm đơn yêu cầu biện pháp khẩn cấp tạm thời

Đơn có thể nộp cùng lúc với đơn khởi kiện ly hôn, hoặc trong quá trình toà giải quyết. Trong trường hợp khẩn cấp, luật còn cho phép yêu cầu trước khi nộp đơn khởi kiện, kèm điều kiện phải nộp đơn khởi kiện sau đó trong thời hạn luật định. Đơn thường cần các nội dung sau.

  1. Thông tin người yêu cầu và người bị yêu cầu áp dụng.
  2. Tóm tắt nội dung tranh chấp: đang kiện ly hôn, có yêu cầu chia tài sản nào.
  3. Lý do cần áp dụng: dấu hiệu tẩu tán, chứng cứ cụ thể, thời điểm phát hiện.
  4. Biện pháp cụ thể yêu cầu và tài sản cụ thể: thửa đất số mấy, tài khoản ở ngân hàng nào, xe biển số gì.
  5. Cam kết nộp bảo đảm nếu biện pháp yêu cầu thuộc loại phải bảo đảm.
  6. Tài liệu kèm theo: bản sao giấy tờ tài sản, ảnh chụp, tin nhắn, xác nhận của người biết việc.

Toà xem xét đơn trong thời hạn ngắn theo luật; trường hợp nộp kèm đơn khởi kiện thì thời hạn có thể khác. Quyết định áp dụng có hiệu lực thi hành ngay và được gửi tới cơ quan, tổ chức liên quan như văn phòng đăng ký đất đai, ngân hàng.

Tiền mặt, vàng, tài khoản: loại tài sản khó giữ nhất

Nhà đất và xe có hồ sơ đăng ký, nên một quyết định cấm chuyển dịch gửi đến cơ quan đăng ký là đủ chặn phần lớn giao dịch. Tiền mặt, vàng cất trong nhà và tiền trong tài khoản thì khác: chúng có thể đổi chỗ trong vài phút mà không để lại dấu vết dễ thấy. Đây là nhóm tài sản bị tẩu tán nhiều nhất và cũng khó đòi lại nhất.

Với tài khoản, bạn cần biết ít nhất tên ngân hàng; nếu có số tài khoản càng tốt. Sao kê cũ, tin nhắn báo số dư, ảnh chụp sổ tiết kiệm là chứng cứ giúp toà xác định tài khoản cần phong toả. Với vàng và tiền mặt, ảnh chụp có ngày giờ, lời khai người biết việc, hoá đơn mua vàng là những thứ giúp chứng minh tài sản từng tồn tại và giá trị của nó.

Nếu tài sản đã biến mất và không chứng minh được nó đi đâu, toà vẫn có thể xác định đó là tài sản chung mà một bên đang quản lý, và tính giá trị của nó vào phần người đó đã nhận khi chia. Nói cách khác, giấu được tài sản không có nghĩa là được giữ trọn; người giấu có thể bị trừ tương ứng vào phần của mình nếu chứng cứ cho thấy tài sản từng có và do người đó nắm giữ.

Giao dịch tẩu tán đã xảy ra thì xử lý thế nào

Nếu tài sản đã được bán, tặng cho trước khi bạn kịp yêu cầu toà, vẫn còn đường. Bộ luật Dân sự quy định giao dịch dân sự giả tạo nhằm che giấu một giao dịch khác hoặc nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba thì vô hiệu. Một hợp đồng bán nhà với giá thấp bất thường cho anh ruột, ký ngay sau khi vợ nộp đơn ly hôn, tiền không thấy chuyển, người bán vẫn ở trong nhà, là ví dụ điển hình của giao dịch có dấu hiệu giả tạo.

Ngoài ra, với tài sản chung, việc định đoạt nhà đất, tài sản phải đăng ký, tài sản là nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình cần có sự thoả thuận bằng văn bản của cả hai vợ chồng. Giao dịch do một người tự thực hiện mà thiếu sự đồng ý đó, người kia có quyền yêu cầu toà tuyên vô hiệu. Quyền của người mua ngay tình được pháp luật bảo vệ trong một số trường hợp, nên kết quả cuối cùng tuỳ từng giao dịch.

Yêu cầu tuyên giao dịch vô hiệu có thể đưa vào cùng vụ ly hôn, với người nhận tài sản tham gia với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Đây là phần pháp lý phức tạp; bạn nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn, mang theo mọi thông tin về giao dịch như ngày ký, giá, bên nhận, việc thanh toán.

Những điều nên tránh khi phát hiện bên kia tẩu tán

Tự ý lấy tài sản về giữ. Tự lấy giấy tờ đất, lấy xe, mở két mang vàng đi có thể bị coi là chiếm giữ trái phép và khiến bạn ở thế bất lợi. Hãy dùng đường toà án.

Tẩu tán ngược lại để trả đũa. Hai người cùng tẩu tán chỉ làm vụ án phức tạp hơn và đều có thể bị bất lợi khi toà đánh giá lỗi và công sức.

Đe doạ người mua, người nhận tài sản. Mọi tranh chấp với người thứ ba nên đưa vào vụ án. Lời đe doạ, xô xát có thể bị xử lý và làm yếu vị thế của bạn.

Chờ đến khi có bản án mới phản ứng. Biện pháp khẩn cấp tạm thời có tác dụng nhất khi được áp dụng sớm. Càng chờ, tài sản càng khó thu hồi.

Kể lể trên mạng xã hội trước khi có quyết định của toà. Đăng chuyện bên kia đang bán nhà, chuyển tiền có thể khiến họ đẩy nhanh việc tẩu tán, đồng thời lộ ra những gì bạn biết. Giữ thông tin cho đơn yêu cầu gửi toà.

Ký giấy tờ do bên kia đưa mà chưa đọc kỹ. Trong lúc mâu thuẫn, có người được đề nghị ký "giấy đồng ý cho bán để lấy tiền nuôi con" hay "giấy xác nhận nợ". Một chữ ký vội có thể hợp thức hoá chính việc tẩu tán mà bạn đang muốn ngăn.

Câu hỏi thường gặp

Biện pháp khẩn cấp tạm thời là gì?

Đó là quyết định của toà nhằm tạm thời giải quyết yêu cầu cấp bách, bảo vệ chứng cứ, bảo toàn tài sản tránh thiệt hại không thể khắc phục, hoặc bảo đảm việc thi hành án. Trong vụ ly hôn, biện pháp này hay được dùng để ngăn bên kia bán, chuyển, giấu tài sản chung.

Xin cấm chuyển dịch nhà đất có phải nộp tiền bảo đảm không?

Theo Bộ luật Tố tụng dân sự, nhiều biện pháp liên quan đến tài sản đang tranh chấp, trong đó có cấm chuyển dịch quyền về tài sản, thuộc nhóm người yêu cầu phải nộp bảo đảm theo mức toà ấn định. Bạn nên kiểm quy định hiện hành và hỏi trực tiếp toà đang giải quyết về mức bảo đảm cụ thể.

Có được xin phong toả tài khoản của bên kia không?

Được, nếu có căn cứ tài khoản chứa tiền thuộc tài sản chung và có nguy cơ bị rút, chuyển. Bạn cần biết tài khoản mở ở ngân hàng nào và thường phải nộp khoản bảo đảm theo mức toà ấn định. Mức phong toả nên tương xứng với phần bạn có quyền.

Tài sản đã bán cho người khác rồi thì có lấy lại được không?

Có thể, nếu chứng minh được giao dịch giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ, hoặc giao dịch tài sản chung thiếu sự đồng ý của bạn trong trường hợp luật yêu cầu. Quyền của người mua ngay tình cũng được bảo vệ, nên kết quả phụ thuộc từng giao dịch cụ thể.

Yêu cầu biện pháp khẩn cấp tạm thời sai thì có phải bồi thường không?

Có. Người yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời không đúng mà gây thiệt hại cho người bị áp dụng hoặc người thứ ba thì phải bồi thường. Vì vậy cần có căn cứ rõ ràng và chỉ xin biện pháp tương xứng với tài sản đang tranh chấp.

Chưa nộp đơn ly hôn có xin được biện pháp khẩn cấp tạm thời không?

Trong tình thế khẩn cấp, luật cho phép yêu cầu toà áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời đồng thời với việc nộp đơn khởi kiện hoặc trước đó, kèm nghĩa vụ nộp đơn khởi kiện trong thời hạn luật định. Bạn nên chuẩn bị sẵn cả hai đơn để không lỡ thời hạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138