Với thời hạn báo trước 30 ngày và 45 ngày, cách đếm phổ biến là đếm theo ngày lịch, gồm cả thứ bảy, chủ nhật, ngày lễ, Tết; ngày đầu tiên là ngày liền sau ngày công ty nhận thông báo; nếu ngày cuối cùng rơi vào ngày nghỉ thì thời hạn kết thúc vào ngày làm việc kế tiếp. Với thời hạn 3 ngày làm việc của hợp đồng dưới 12 tháng, chỉ đếm các ngày làm việc theo lịch của công ty.
Bộ luật Lao động 2019 dùng hai đơn vị khác nhau cho thời hạn báo trước: "ngày" cho hợp đồng từ 12 tháng trở lên và hợp đồng không xác định thời hạn, "ngày làm việc" cho hợp đồng ngắn. Luật lao động không có chương riêng về cách tính thời hạn, nên thực tế vận dụng nguyên tắc tính thời hạn của Bộ luật Dân sự. Bài này đi qua từng bước đếm, kèm ví dụ, và các trường hợp hay vướng như nghỉ phép, nghỉ ốm, Tết dài ngày. Hãy tra văn bản hiện hành, vì có thể có hướng dẫn riêng ban hành sau.
Ngày bắt đầu đếm: ngày sau khi công ty nhận
Nguyên tắc tính thời hạn của Bộ luật Dân sự là: khi thời hạn được xác định bằng ngày, ngày đầu tiên của thời hạn không tính ngày xảy ra sự kiện, mà bắt đầu từ ngày tiếp theo. Sự kiện ở đây là việc công ty nhận được thông báo. Vậy nếu công ty nhận ngày mùng 1, ngày thứ nhất của thời hạn là ngày mùng 2.
Vì mốc là ngày nhận, bằng chứng ngày nhận quyết định mọi phép tính phía sau. Nộp trực tiếp có chữ ký nhận ghi ngày là chắc nhất. Gửi qua thư điện tử, ngày nhận thường được hiểu là ngày thư đến hộp thư công ty trong giờ làm việc; gửi lúc nửa đêm hoặc ngày nghỉ có thể bị tranh luận là ngày làm việc kế tiếp mới nhận. Gửi bưu điện, ngày nhận là ngày ghi trên phiếu báo phát, không phải ngày bạn ra bưu điện.
Một mẹo đơn giản: nếu không chắc ngày nhận, tính từ ngày muộn nhất có thể, rồi cộng thêm một hai ngày dự phòng. Báo trước dư vài ngày không làm bạn thiệt gì đáng kể, còn thiếu một ngày là đủ để bị coi là nghỉ trái luật.
Ví dụ đếm theo từng loại hợp đồng
Các ví dụ sau là giả định, ngày được chọn chỉ để minh hoạ cách đếm; khi áp dụng, hãy mở lịch thật của năm đó để xem ngày cuối rơi vào thứ mấy.
| Loại hợp đồng | Công ty nhận thông báo | Ngày thứ nhất | Ngày cuối thời hạn |
|---|---|---|---|
| Không xác định thời hạn (45 ngày) | Ngày 1 tháng 3 | Ngày 2 tháng 3 | Ngày 15 tháng 4 (tháng 3 có 31 ngày) |
| Xác định thời hạn 12–36 tháng (30 ngày) | Ngày 1 tháng 3 | Ngày 2 tháng 3 | Ngày 31 tháng 3 |
| Xác định thời hạn dưới 12 tháng (3 ngày làm việc), công ty nghỉ thứ bảy và chủ nhật | Thứ năm | Thứ sáu | Thứ ba tuần sau |
| Xác định thời hạn dưới 12 tháng, công ty làm cả thứ bảy | Thứ năm | Thứ sáu | Thứ hai tuần sau |
Trong ví dụ 30 ngày, nếu ngày 31 tháng 3 rơi vào chủ nhật, thời hạn kết thúc vào ngày làm việc kế tiếp là thứ hai ngày 1 tháng 4. Hợp đồng chấm dứt khi hết thời hạn này; ngày làm việc cuối cùng của bạn thường là ngày cuối thời hạn nếu đó là ngày làm việc.
Thứ bảy, chủ nhật, lễ, Tết có được tính không
Với thời hạn tính bằng ngày. Thời hạn 30 hoặc 45 ngày đếm liên tục theo lịch, nên thứ bảy, chủ nhật, ngày lễ, Tết đều nằm trong thời hạn. Người nộp thông báo ngay trước Tết Nguyên đán vẫn được tính trọn những ngày nghỉ Tết vào thời hạn báo trước.
Ngày cuối rơi vào ngày nghỉ. Theo nguyên tắc của Bộ luật Dân sự, khi ngày cuối cùng của thời hạn là ngày nghỉ cuối tuần hoặc ngày nghỉ lễ thì thời hạn kết thúc tại thời điểm kết thúc ngày làm việc tiếp theo ngày nghỉ đó. Vì vậy ngày chấm dứt thực tế có thể lùi vài ngày nếu rơi vào kỳ nghỉ dài.
Với thời hạn tính bằng ngày làm việc. Chỉ đếm những ngày công ty có làm việc theo nội quy hoặc lịch làm việc. Ngày nghỉ hằng tuần, ngày lễ, Tết không được đếm. Công ty làm sáu ngày một tuần thì thứ bảy được đếm; làm năm ngày thì không.
Làm theo ca, theo lịch xoay. Người làm ca xoay vòng có ngày nghỉ không cố định. Với thời hạn bằng ngày lịch thì không ảnh hưởng; với thời hạn 3 ngày làm việc, nên hiểu theo lịch làm việc chung của công ty, và để chắc, báo trước dư một hai ngày.
Dùng phép năm, nghỉ ốm trong thời gian báo trước
Câu hỏi hay gặp là có được dùng phép năm còn lại để "đi hết" thời gian báo trước không. Vì thời hạn 30 hoặc 45 ngày đếm theo lịch, những ngày nghỉ phép nằm trong thời hạn vẫn được tính. Tuy vậy, lịch nghỉ phép năm do công ty quy định sau khi tham khảo ý kiến người lao động, nên muốn nghỉ phép trong thời gian báo trước cần được công ty đồng ý. Tự ý nghỉ mà không được duyệt có thể bị coi là nghỉ không lý do.
Nếu công ty không bố trí cho nghỉ hết phép, số ngày phép còn lại sẽ được thanh toán bằng tiền khi chấm dứt hợp đồng. Hai phương án này thay thế nhau: nghỉ phép hoặc nhận tiền phép, không phải cả hai. Hãy hỏi phòng nhân sự số ngày phép còn lại và đề nghị phương án bằng văn bản.
Nghỉ ốm có giấy của cơ sở y tế trong thời gian báo trước cũng không làm "dừng đồng hồ" của thời hạn tính theo lịch. Bạn vẫn hưởng chế độ ốm đau theo bảo hiểm xã hội nếu đủ điều kiện. Việc nghỉ ốm không làm thời hạn báo trước kéo dài, trừ khi hai bên thoả thuận khác.
Ngày làm việc cuối cùng và ngày chấm dứt hợp đồng
Hai khái niệm này thường được dùng lẫn nhau nhưng không phải lúc nào cũng trùng. Ngày chấm dứt hợp đồng là ngày hết thời hạn báo trước, tính theo cách đếm ở trên. Ngày làm việc cuối cùng là ngày cuối bạn thực sự có mặt làm việc. Nếu ngày hết thời hạn là ngày làm việc, hai ngày trùng nhau. Nếu bạn nghỉ phép những ngày cuối theo thoả thuận, ngày làm việc cuối cùng có thể sớm hơn ngày chấm dứt.
Sự phân biệt quan trọng vì nhiều thứ tính theo ngày chấm dứt: tiền lương được trả tới ngày đó, bảo hiểm được đóng tới tháng đó, thời hạn công ty phải thanh toán bắt đầu từ ngày đó. Nếu thông báo chỉ ghi "ngày làm việc cuối cùng", hãy chắc hai bên hiểu đó cũng là ngày hợp đồng chấm dứt, hoặc ghi cả hai ngày cho rõ.
Với người có cam kết đào tạo hoặc đang tính thời gian làm việc cho trợ cấp thôi việc, ngày chấm dứt còn ảnh hưởng tới số tháng được tính. Một tuần chênh lệch đôi khi làm tròn khác đi; hãy kiểm cách làm tròn theo quy định hiện hành khi tính trợ cấp.
Tự lập lịch báo trước trong năm phút
Để không đếm nhầm, làm theo các bước sau với một tờ giấy hoặc ứng dụng lịch trên điện thoại.
- Xác định loại hợp đồng và đơn vị thời hạn: ngày hay ngày làm việc.
- Chọn ngày bạn chắc chắn công ty sẽ nhận được thông báo, đánh dấu là ngày 0.
- Đánh dấu ngày kế tiếp là ngày 1, đếm liên tục tới ngày 30 hoặc 45; với 3 ngày làm việc thì bỏ qua ngày nghỉ của công ty.
- Kiểm ngày cuối: nếu là ngày nghỉ, dời sang ngày làm việc kế tiếp.
- Cộng thêm một hai ngày dự phòng nếu gửi qua bưu điện hoặc gần kỳ nghỉ dài.
- Ghi ngày làm việc cuối cùng đã tính vào thông báo, giữ tờ lịch hoặc ảnh chụp để đối chiếu khi cần.
Nếu công ty tính ra một ngày khác, đừng tranh cãi bằng lời. Gửi thư điện tử nêu cách bạn đếm, ngày nhận làm mốc, và đề nghị công ty phản hồi nếu thấy khác. Hai bên nhìn cùng một phép tính thì dễ thống nhất.
Khi nào chênh lệch vài ngày trở thành vấn đề
Với phần lớn người lao động, chênh lệch một hai ngày được hai bên linh hoạt bỏ qua, nhất là khi bàn giao tốt. Nhưng có những lúc vài ngày quyết định nhiều chuyện: công ty đang muốn tìm cớ để không trả trợ cấp thôi việc; người lao động đã nhận lời làm cho nơi mới từ một ngày cố định; hay có cam kết đào tạo với số tiền lớn, nơi việc nghỉ trái luật kéo theo nghĩa vụ hoàn trả.
Ví dụ giả định: người làm hợp đồng không xác định thời hạn, đếm nhầm 45 ngày thành 45 ngày làm việc, nghỉ muộn hơn cần thiết vài tuần, không thiệt gì về pháp lý. Ngược lại, người đếm 30 ngày thay vì 45 vì tưởng mình vẫn là hợp đồng có thời hạn sẽ thiếu 15 ngày, và có thể phải bồi thường tiền lương những ngày đó cùng nửa tháng lương.
Cần xem hồ sơ của riêng mình thì hỏi luật sư trên AI Cố Vấn, nhất là khi ngày nghỉ sát với ngày nhận việc mới hoặc khi công ty đã phản đối cách đếm của bạn. Tra văn bản hiện hành để chắc không có hướng dẫn riêng về cách tính thời hạn báo trước đã ban hành sau thời điểm bài viết.
Câu hỏi thường gặp
Thời hạn báo trước 45 ngày có tính ngày nghỉ Tết không?
Có. Thời hạn 45 ngày đếm theo ngày lịch, nên những ngày nghỉ Tết nằm trong khoảng đó đều được tính. Chỉ khi ngày cuối của thời hạn rơi vào ngày nghỉ thì thời hạn mới kết thúc vào ngày làm việc kế tiếp.
Ngày nộp thông báo có được tính là ngày thứ nhất không?
Theo nguyên tắc tính thời hạn của Bộ luật Dân sự, ngày xảy ra sự kiện không được tính; thời hạn bắt đầu từ ngày tiếp theo. Vì vậy ngày công ty nhận thông báo là ngày 0, ngày sau đó là ngày thứ nhất.
Báo trước 3 ngày làm việc có tính thứ bảy không?
Tuỳ lịch làm việc của công ty. Nếu công ty làm việc vào thứ bảy theo nội quy, thứ bảy là ngày làm việc và được đếm. Nếu công ty nghỉ thứ bảy, ngày đó không được đếm vào thời hạn ba ngày làm việc.
Đang trong thời gian báo trước mà nghỉ phép có làm kéo dài thời hạn không?
Không. Với thời hạn tính bằng ngày lịch, ngày nghỉ phép vẫn nằm trong thời hạn. Nhưng lịch nghỉ phép cần công ty đồng ý; nếu không được bố trí nghỉ, số ngày phép còn lại sẽ được trả bằng tiền khi chấm dứt.
Gửi thông báo qua thư điện tử lúc tối thì ngày nhận tính ngày nào?
Thư gửi ngoài giờ làm việc dễ bị tranh luận là ngày làm việc kế tiếp mới nhận. Để chắc, nên gửi trong giờ làm việc và xin xác nhận đã nhận, hoặc tính mốc từ ngày làm việc kế tiếp cho an toàn.
Có thể báo trước nhiều hơn thời hạn luật yêu cầu không?
Có. Luật chỉ đặt mức tối thiểu. Báo trước dài hơn giúp công ty có thời gian tuyển người và giúp bạn bàn giao chu đáo. Hãy ghi rõ ngày làm việc cuối cùng trong thông báo để hai bên cùng một mốc.