DonPhuong.comĐơn Phương
Mẫu đơn và hồ sơ ly hôn đơn phương

Tạm ứng án phí ly hôn đơn phương: ai nộp, nộp khi nào, ai được miễn

Nguyên tắc tạm ứng án phí khi đơn phương ly hôn: người khởi kiện nộp, hạn nộp sau thông báo của toà, phần án phí khi có tranh chấp tài sản, diện được miễn, giảm.

Young woman standing in line at a bright public service counter holding a slim envelope and a folded receipt, viewed from behind at waist height, clean white and slate blue interior

Khi đơn phương ly hôn, người khởi kiện là người nộp tiền tạm ứng án phí sơ thẩm, sau khi toà xem xét đơn và gửi thông báo nộp; nộp xong và gửi biên lai cho toà thì vụ án mới được thụ lý. Theo nguyên tắc của pháp luật về án phí, nguyên đơn trong vụ ly hôn chịu án phí sơ thẩm về phần ly hôn bất kể toà có chấp nhận yêu cầu hay không. Nếu có tranh chấp tài sản, phát sinh thêm án phí tính theo giá trị tài sản, do mỗi bên chịu theo phần mình được chia.

Một số người được miễn hoặc giảm án phí, chẳng hạn người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật và một số nhóm khác theo quy định; muốn được miễn phải làm đơn đề nghị kèm giấy tờ chứng minh. Bài này không nêu số tiền cụ thể, vì mức án phí do văn bản của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định và có thể được điều chỉnh; hãy tra văn bản hiện hành hoặc xem đúng con số trên thông báo của toà.

Tạm ứng án phí và án phí khác nhau thế nào

Hai khái niệm này hay bị dùng lẫn. Tạm ứng án phí là khoản tiền nộp trước, khi toà chuẩn bị thụ lý, để bảo đảm vụ án được giải quyết. Án phí là khoản tiền cuối cùng mà các bên phải chịu, được toà quyết định trong bản án hoặc quyết định. Khi bản án có hiệu lực, tiền tạm ứng đã nộp được trừ vào án phí phải chịu; nộp thừa thì được trả lại phần chênh, nộp thiếu thì phải nộp thêm.

Trong vụ ly hôn đơn phương, thường có hai lớp án phí. Lớp thứ nhất là án phí cho yêu cầu ly hôn, thuộc loại không có giá ngạch, tức một mức cố định không phụ thuộc giá trị tranh chấp. Lớp thứ hai chỉ xuất hiện khi có tranh chấp về tài sản chung: án phí có giá ngạch, tính theo tỉ lệ trên giá trị phần tài sản mỗi bên được chia. Yêu cầu về nuôi con và cấp dưỡng có quy định riêng, cần tra văn bản về án phí để biết có phát sinh khoản nào không và ai chịu.

Hiểu hai lớp này giúp bạn lường trước chi phí. Nhiều người chỉ chuẩn bị cho khoản tạm ứng ban đầu, đến khi toà định giá căn nhà và tính án phí phần tài sản mới bất ngờ. Nếu tài sản chung có giá trị lớn, hãy tính trước rằng phần án phí theo giá ngạch có thể cao hơn nhiều lần khoản tạm ứng ly hôn.

Trình tự nộp tạm ứng án phí

Thứ tự các bước từ lúc gửi đơn đến khi được thụ lý, theo nguyên lý của Bộ luật Tố tụng dân sự.

  1. Toà nhận đơn, phân công thẩm phán xem xét. Nếu đơn đủ điều kiện và thuộc thẩm quyền, thẩm phán ra thông báo cho người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí.
  2. Thông báo ghi số tiền, nơi nộp, số tài khoản nếu nộp chuyển khoản, và thời hạn nộp. Thời hạn tính từ ngày người khởi kiện nhận được thông báo, thường rất ngắn, tính theo ngày.
  3. Người khởi kiện nộp tại cơ quan thi hành án dân sự hoặc kênh được chỉ định trong thông báo, nhận biên lai.
  4. Nộp biên lai cho toà, trực tiếp hoặc theo cách thông báo hướng dẫn. Toà thụ lý vụ án kể từ ngày nhận biên lai.
  5. Toà gửi thông báo thụ lý cho người khởi kiện, bị đơn và người liên quan.

Quá thời hạn mà không nộp, không có lý do chính đáng, toà có thể trả lại đơn khởi kiện. Lý do chính đáng thường là sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan như ốm nặng, thiên tai; nếu gặp, hãy báo cho toà ngay và kèm giấy tờ chứng minh.

Ai chịu án phí khi bản án có hiệu lực

Phần ly hôn. Theo quy định về án phí, nguyên đơn trong vụ ly hôn chịu án phí sơ thẩm phần ly hôn, không phụ thuộc toà có cho ly hôn hay không. Điều này khác với tranh chấp thông thường, nơi bên thua kiện chịu án phí. Vì vậy đừng kỳ vọng bên kia phải trả lại khoản này.

Phần tài sản chung. Khi toà chia tài sản, mỗi bên chịu án phí tương ứng với giá trị phần tài sản mình được nhận. Ví dụ giả định: tài sản chung được chia đôi thì hai bên chịu án phí phần này như nhau. Ai nhận nhiều hơn thì chịu nhiều hơn.

Khi hai bên hoà giải thành. Nếu tại toà hai bên thống nhất được việc ly hôn, con cái, tài sản và toà ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn, nghĩa vụ án phí có thể được tính lại theo quy định về thuận tình, thường chia cho hai bên. Hỏi thư ký toà để biết cách tính áp dụng cho trường hợp của mình.

Khi phúc thẩm. Bên kháng cáo phải nộp tạm ứng án phí phúc thẩm, một khoản riêng. Kết quả phúc thẩm quyết định cuối cùng ai chịu khoản này.

Những trường hợp có thể được miễn hoặc giảm

Pháp luật về án phí liệt kê một số nhóm được miễn án phí, tạm ứng án phí, và nhóm được giảm. Danh sách đầy đủ và điều kiện kèm theo cần tra văn bản hiện hành; dưới đây là những nhóm hay gặp trong vụ ly hôn.

  • Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn hiện hành.
  • Người cao tuổi theo quy định của pháp luật về người cao tuổi.
  • Người khuyết tật.
  • Người có công với cách mạng và thân nhân theo quy định.
  • Đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn.
  • Trẻ em, trong những yêu cầu mà trẻ em là đương sự.
  • Người gặp sự kiện bất khả kháng dẫn đến không đủ tài sản để nộp, có xác nhận của chính quyền cấp xã, có thể được xem xét giảm một phần.

Miễn hay giảm không tự động. Người có yêu cầu phải làm đơn đề nghị miễn, giảm, nộp cùng đơn khởi kiện, kèm giấy tờ chứng minh như giấy chứng nhận hộ nghèo, giấy xác nhận khuyết tật. Toà xem xét và ra thông báo chấp nhận hoặc không chấp nhận, nêu lý do.

Đơn đề nghị miễn án phí viết thế nào

Đơn đề nghị miễn, giảm tạm ứng án phí và án phí không cần dài. Phần đầu ghi kính gửi toà án đang nhận đơn khởi kiện, thông tin người làm đơn. Phần nội dung nêu: người làm đơn đang khởi kiện vụ án gì, đề nghị miễn hoặc giảm, thuộc trường hợp nào theo quy định về án phí, kèm theo giấy tờ gì. Phần cuối là cam đoan thông tin là đúng và chữ ký.

Điểm hay sai là không kèm giấy tờ, hoặc kèm giấy tờ đã hết hạn. Giấy chứng nhận hộ nghèo, cận nghèo thường có thời hạn theo kỳ rà soát; nếu giấy của bạn thuộc kỳ trước, hãy xin xác nhận mới. Giấy tờ người khuyết tật, người cao tuổi thì căn cứ giấy xác nhận khuyết tật và giấy tờ tuỳ thân. Một đơn đề nghị có đủ giấy tờ thường được xử lý cùng lúc với việc xem xét đơn khởi kiện, bạn không phải nộp tạm ứng rồi mới xin lại.

Nếu đề nghị không được chấp nhận, bạn sẽ nhận thông báo nộp tạm ứng như bình thường. Khi đó hãy nộp trong thời hạn để không bị trả đơn, rồi nếu thấy chưa thoả đáng thì hỏi thêm về cách khiếu nại hoặc bổ sung giấy tờ cho các khoản án phí về sau.

Ước tính tổng chi phí trước khi nộp đơn

Án phí chỉ là một phần chi phí của vụ ly hôn có tranh chấp. Trước khi quyết định đưa tài sản vào vụ án, nên ước tính theo bốn dòng. Dòng thứ nhất là án phí phần ly hôn, một mức cố định tra được trong văn bản về án phí. Dòng thứ hai là án phí phần tài sản, tính theo bậc tỉ lệ trên giá trị phần mỗi bên được chia; với ví dụ giả định tài sản chung trị giá X chia đôi, mỗi bên chịu án phí tính trên X/2 theo bậc tương ứng trong biểu án phí. Dòng thứ ba là chi phí tố tụng khác như định giá tài sản, đo đạc, thẩm định tại chỗ, giám định nếu có; bên yêu cầu thường phải nộp tạm ứng các chi phí này, cuối cùng toà quyết định ai chịu. Dòng thứ tư là chi phí đi lại, sao chụp, chứng thực, dịch thuật và thù lao luật sư nếu bạn nhờ.

Viết bốn dòng này ra giấy, dù chỉ là con số ước lượng, giúp bạn cân nhắc một câu hỏi thực tế: có nên đưa tất cả tài sản vào vụ án ngay, hay thoả thuận được phần nào thì thoả thuận, chỉ để toà giải quyết phần thật sự tranh chấp. Mỗi tài sản tự thoả thuận được là bớt một phần án phí theo giá ngạch và bớt một lần định giá.

Lưu ý con số giá trị tài sản trong vụ án do kết quả định giá hoặc sự thống nhất giữa các bên quyết định, không phải con số bạn tự ghi trong đơn. Vì vậy ước tính chỉ để định hướng, không nên dựa vào đó để hứa hẹn với người thân về số tiền sẽ nhận.

Rút đơn, đình chỉ: tiền tạm ứng xử lý ra sao

Nhiều cặp vợ chồng, sau khi một người nộp đơn, đã ngồi lại và quyết định tiếp tục chung sống. Khi người khởi kiện rút đơn và toà đình chỉ giải quyết vụ án, số tiền tạm ứng án phí đã nộp được xử lý theo quy định về án phí; trong nhiều trường hợp được xem xét trả lại, tuỳ thời điểm rút và căn cứ đình chỉ. Quyết định đình chỉ sẽ ghi rõ cách xử lý khoản tiền này.

Trường hợp hai bên hoà giải thành về việc đoàn tụ, toà ra quyết định công nhận hoà giải thành, nghĩa vụ án phí cũng được ghi trong quyết định. Ngược lại, nếu toà trả lại đơn vì người khởi kiện không nộp tạm ứng đúng hạn, không có khoản nào phải trả lại vì bạn chưa nộp; nhưng bạn mất thời gian và phải nộp đơn lại từ đầu nếu vẫn muốn ly hôn.

Giữ biên lai tạm ứng cho tới khi vụ án kết thúc hẳn, kể cả khi có phúc thẩm. Biên lai là căn cứ để đối trừ hoặc nhận lại tiền. Cần xem hồ sơ của riêng mình, nhất là khi có tranh chấp tài sản lớn và muốn lường trước chi phí, thì hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Câu hỏi thường gặp

Ai phải nộp tạm ứng án phí khi đơn phương ly hôn?

Người khởi kiện, tức người nộp đơn xin ly hôn, nộp tạm ứng án phí sơ thẩm theo thông báo của toà. Bị đơn không phải nộp khoản tạm ứng này, trừ khi có yêu cầu phản tố như yêu cầu chia tài sản riêng của mình.

Thời hạn nộp tạm ứng án phí ly hôn là bao lâu?

Thời hạn ghi trên thông báo của toà, tính từ ngày bạn nhận thông báo và thường rất ngắn, chỉ vài ngày. Quá hạn không có lý do chính đáng, đơn có thể bị trả lại, nên hãy nộp ngay khi nhận.

Toà không cho ly hôn thì có được trả lại án phí không?

Theo quy định về án phí, nguyên đơn trong vụ ly hôn chịu án phí sơ thẩm phần ly hôn dù toà có chấp nhận yêu cầu hay không. Vì vậy khoản này thường không được trả lại khi toà bác yêu cầu ly hôn.

Có tranh chấp nhà đất thì án phí tính thế nào?

Ngoài án phí phần ly hôn, phần tài sản tranh chấp tính án phí có giá ngạch theo giá trị tài sản mỗi bên được chia. Mức tỉ lệ cụ thể nằm trong văn bản về án phí, lệ phí toà án đang có hiệu lực, cần tra trước khi ước tính.

Hộ cận nghèo có được miễn án phí ly hôn không?

Người thuộc hộ nghèo, cận nghèo nằm trong các nhóm được xem xét miễn án phí theo quy định hiện hành. Bạn cần làm đơn đề nghị miễn kèm giấy chứng nhận còn hiệu lực, nộp cùng đơn khởi kiện để toà xem xét.

Nộp tạm ứng án phí ở đâu?

Thông báo của toà ghi rõ nơi nộp, thường là cơ quan thi hành án dân sự hoặc tài khoản được chỉ định. Nộp xong giữ biên lai và gửi cho toà theo hướng dẫn, vì toà chỉ thụ lý khi nhận được biên lai.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138