Người khởi kiện ly hôn có quyền rút đơn ở hầu hết các giai đoạn. Trước khi toà thụ lý, toà trả lại đơn; sau khi thụ lý và trước khi xét xử, toà ra quyết định đình chỉ; tại phiên toà sơ thẩm, hội đồng xét xử đình chỉ phần yêu cầu bị rút. Rút đơn ly hôn thường không làm mất quyền nộp đơn lại sau này. Điều cần lưu ý là tiền tạm ứng án phí đã nộp có thể được trả lại hoặc không, tuỳ thời điểm và lý do đình chỉ.
Nhiều người nộp đơn trong lúc căng thẳng rồi hai bên hàn gắn được, hoặc muốn thử thuận tình thay vì kiện. Rút đơn là quyền tự định đoạt của người khởi kiện, nhưng mỗi thời điểm rút có hệ quả hơi khác nhau. Bài này đi lần lượt từng thời điểm, theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 đã sửa đổi; khi làm thật bạn hỏi thêm thư ký toà về hệ quả cụ thể trong vụ của mình.
Rút đơn ở từng giai đoạn: toà làm gì
Hệ quả phụ thuộc chủ yếu vào việc toà đã thụ lý hay chưa, và vụ án đã ra tới phiên toà hay chưa.
| Thời điểm rút | Toà làm gì | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đã nộp đơn, toà chưa thụ lý | Trả lại đơn và tài liệu kèm theo | Chưa phát sinh án phí vì chưa thụ lý |
| Đã thụ lý, đang chuẩn bị xét xử | Ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án | Hệ quả về tạm ứng án phí theo quy định, hỏi thư ký |
| Sau buổi hoà giải, hai bên đoàn tụ | Người khởi kiện rút đơn, toà đình chỉ | Đây là trường hợp rút đơn phổ biến nhất |
| Tại phiên toà sơ thẩm | Hội đồng xét xử đình chỉ phần yêu cầu bị rút | Rút một phần thì phần còn lại vẫn được xét xử |
| Ở giai đoạn phúc thẩm | Cần hỏi ý kiến bị đơn; bị đơn đồng ý thì huỷ bản án sơ thẩm và đình chỉ | Bị đơn không đồng ý thì không chấp nhận việc rút đơn |
Bảng trên là khung chung. Văn bản hướng dẫn có thể quy định chi tiết hơn, và mỗi vụ có yếu tố riêng như có yêu cầu phản tố của bị đơn hay không.
Rút đơn trước khi toà thụ lý
Nếu bạn vừa nộp đơn và chưa nhận thông báo nộp tạm ứng án phí, hoặc đã nhận nhưng chưa nộp, việc rút đơn đơn giản nhất. Bạn làm văn bản đề nghị rút đơn khởi kiện, ghi rõ họ tên, địa chỉ, ngày nộp đơn, nội dung yêu cầu rút, ký tên và nộp cho bộ phận nhận đơn. Toà sẽ trả lại đơn và tài liệu kèm theo.
Một cách thực tế khác là không nộp tạm ứng án phí trong thời hạn toà thông báo. Khi đó toà cũng trả lại đơn. Tuy vậy, cách này dễ gây hiểu nhầm và bạn không có giấy tờ rõ ràng về việc mình đã chủ động rút. Nếu đã quyết định, làm văn bản rút đơn vẫn gọn gàng hơn.
Ở giai đoạn này chưa có vụ án nào được thụ lý, nên không có quyết định đình chỉ, không phát sinh án phí, và bạn hoàn toàn có thể nộp đơn mới sau này nếu cần. Giữ lại giấy xác nhận nộp đơn và giấy trả lại đơn để tiện theo dõi.
Rút đơn sau khi thụ lý, trước phiên toà
Sau khi toà đã thụ lý, việc rút đơn được giải quyết bằng quyết định đình chỉ giải quyết vụ án. Bạn làm văn bản rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện gửi thẩm phán phụ trách, hoặc trình bày tại buổi hoà giải để thư ký ghi vào biên bản. Thẩm phán sẽ ra quyết định đình chỉ và gửi cho các bên.
Trường hợp phổ biến nhất là sau buổi hoà giải, hai bên quyết định đoàn tụ. Khi đó người khởi kiện rút đơn và toà đình chỉ. Nếu bị đơn có yêu cầu phản tố, chẳng hạn yêu cầu chia tài sản hay xin nuôi con, việc bạn rút đơn không tự động chấm dứt yêu cầu của họ; toà sẽ xem xét yêu cầu phản tố đó, trừ khi bị đơn cũng rút.
Về tiền tạm ứng án phí đã nộp: tuỳ trường hợp đình chỉ và quy định về án phí hiện hành, khoản này có thể được trả lại hoặc bị sung vào công quỹ. Vì quy định có thể đã thay đổi, bạn hỏi thẩm phán hoặc thư ký trước khi nộp văn bản rút, để biết hệ quả và không bị bất ngờ.
Rút đơn tại phiên toà sơ thẩm
Ở phần đầu của tranh tụng, chủ toạ hỏi người khởi kiện có thay đổi, bổ sung hay rút yêu cầu không. Nếu bạn rút toàn bộ yêu cầu, hội đồng xét xử sẽ đình chỉ xét xử phần đó. Nếu bạn chỉ rút một phần, chẳng hạn giữ yêu cầu ly hôn nhưng rút yêu cầu chia tài sản để tự thoả thuận sau, phần còn lại vẫn được xét xử bình thường.
Rút một phần là lựa chọn nhiều người dùng khi phần tài sản quá phức tạp hoặc hai bên đã gần thoả thuận được bên ngoài. Tuy vậy, cần cân nhắc: khi đã rút yêu cầu chia tài sản trong vụ này, muốn chia sau đó bạn phải khởi kiện vụ mới, có thể mất thêm thời gian và chi phí. Nếu lo người kia tẩu tán tài sản trong thời gian chờ, nên tính kỹ trước khi rút.
Tại phiên toà, mọi lời rút yêu cầu được ghi vào biên bản và có giá trị ngay. Bạn nên quyết định trước khi đến toà, không để cảm xúc nhất thời trong phòng xử chi phối một quyết định quan trọng như vậy.
Rút đơn rồi có nộp lại được không
Nguyên tắc chung. Khi toà đã đình chỉ giải quyết vụ án, các bên thường không được khởi kiện lại cùng một vụ với cùng nguyên đơn, bị đơn và quan hệ tranh chấp. Tuy vậy, luật có ngoại lệ, trong đó có trường hợp người khởi kiện tự rút toàn bộ yêu cầu.
Với ly hôn. Hôn nhân là quan hệ tiếp diễn; hoàn cảnh sau khi rút đơn có thể thay đổi. Vì vậy người đã rút đơn ly hôn thường vẫn có thể nộp đơn mới khi có nhu cầu. Đơn mới nên nêu cả những sự việc phát sinh sau lần rút trước.
Nếu toà đã xử bác yêu cầu ly hôn. Đây là trường hợp khác với rút đơn. Luật có quy định riêng cho phép yêu cầu ly hôn lại sau khi bị bác đơn trong một số điều kiện, bạn nên hỏi kỹ trước khi nộp.
Lưu giữ giấy tờ. Dù rút ở giai đoạn nào, hãy giữ quyết định đình chỉ hoặc giấy trả lại đơn. Lần nộp sau, toà có thể hỏi về vụ trước, và có giấy tờ sẽ giải thích nhanh hơn.
Khung văn bản rút đơn khởi kiện ly hôn
Mỗi toà có thể có mẫu riêng; nếu có, bạn dùng mẫu của toà. Nếu không, một văn bản rút đơn thường gồm các phần dưới đây. Đây là khung tham khảo do biên tập viết, bạn kiểm lại với bộ phận nhận đơn trước khi nộp.
- Quốc hiệu, tiêu ngữ ở đầu trang, rồi địa điểm và ngày viết.
- Tên văn bản: "Đơn rút đơn khởi kiện" hoặc "Văn bản rút yêu cầu khởi kiện", ghi rõ rút toàn bộ hay một phần.
- Kính gửi: tên đầy đủ của toà án đang giải quyết vụ án.
- Thông tin người làm đơn: họ tên, năm sinh, số định danh cá nhân, nơi cư trú, tư cách là nguyên đơn trong vụ án.
- Thông tin vụ án: ngày nộp đơn, số và ngày thụ lý nếu đã có, họ tên bị đơn.
- Nội dung rút: rút toàn bộ yêu cầu ly hôn, hoặc chỉ rút phần yêu cầu cụ thể như chia tài sản, ghi rõ phần nào giữ nguyên.
- Lý do: không bắt buộc nêu chi tiết; có thể ghi ngắn như "hai bên đã đoàn tụ" hoặc "tự thoả thuận được phần tài sản".
- Cam kết và chữ ký: người làm đơn xác nhận việc rút là tự nguyện, ký và ghi rõ họ tên.
Nộp văn bản trực tiếp cho thẩm phán hoặc bộ phận nhận đơn và xin giấy xác nhận đã nhận. Nếu gửi bưu chính, giữ biên lai gửi. Đừng chỉ báo miệng qua điện thoại, vì toà cần văn bản để ra quyết định đình chỉ.
Trước khi rút đơn, nên tự hỏi những gì
Rút đơn vì hai bên thật sự muốn hàn gắn là một quyết định riêng của mỗi gia đình. Nhưng nếu rút vì bị ép, bị doạ, hoặc vì người kia hứa hẹn những điều không có gì bảo đảm, bạn nên dừng lại một chút. Hãy tự hỏi: hoàn cảnh dẫn tới việc nộp đơn đã thay đổi chưa, có điều gì cụ thể cho thấy sẽ khác đi không, an toàn của mình và con có được bảo đảm không.
Nếu đã có bạo lực, rút đơn không làm mất các chứng cứ đã có, nhưng nên giữ chúng cẩn thận. Báo cho người thân tin cậy biết quyết định của mình, ghi lại những cam kết hai bên đã thống nhất. Nếu sau này cần ly hôn lại, những ghi chép này giúp toà hiểu toàn bộ diễn biến.
Một lựa chọn trung gian là đề nghị toà tạm hoãn hoặc tiếp tục hoà giải thay vì rút đơn ngay, để hai bên có thêm thời gian. Không phải lúc nào toà cũng chấp nhận, nhưng có thể hỏi. Khi băn khoăn về hệ quả với con hay tài sản, bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi ký văn bản rút đơn.
Câu hỏi thường gặp
Rút đơn ly hôn có mất tiền tạm ứng án phí không?
Tuỳ thời điểm và lý do đình chỉ. Nếu rút trước khi thụ lý thì chưa phát sinh án phí. Sau khi thụ lý, khoản tạm ứng có thể được trả lại hoặc sung công quỹ theo quy định hiện hành, bạn nên hỏi thư ký toà trước khi rút.
Rút đơn ly hôn rồi bao lâu mới được nộp lại?
Luật không đặt ra một khoảng thời gian chờ chung sau khi người khởi kiện tự rút đơn. Khi hoàn cảnh cần, bạn có thể nộp đơn mới, nêu rõ sự việc, kể cả những gì phát sinh sau lần rút trước.
Bị đơn có phản tố thì người khởi kiện rút đơn có được không?
Được, nhưng yêu cầu phản tố của bị đơn không tự động chấm dứt. Toà vẫn xem xét yêu cầu phản tố đó, trừ khi bị đơn cũng rút. Khi đó vị trí tố tụng của các bên có thể thay đổi.
Làm văn bản rút đơn ly hôn cần những nội dung gì?
Văn bản nên có thông tin người khởi kiện, tên toà đang giải quyết, số thụ lý nếu có, nội dung rút toàn bộ hay một phần yêu cầu, lý do nếu muốn nêu, ngày tháng và chữ ký. Nên hỏi toà có mẫu đang dùng hay không.
Có được rút đơn ly hôn ở giai đoạn phúc thẩm không?
Được, nhưng khi đó toà phúc thẩm phải hỏi ý kiến bị đơn. Nếu bị đơn đồng ý, toà huỷ bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án; nếu bị đơn không đồng ý thì không chấp nhận việc rút đơn.
Rút yêu cầu chia tài sản nhưng vẫn giữ yêu cầu ly hôn được không?
Được. Bạn có thể rút một phần yêu cầu, phần còn lại vẫn được toà xét xử. Muốn chia tài sản sau này thì phải khởi kiện vụ mới, nên cân nhắc nguy cơ tẩu tán và chi phí trước khi rút.