DonPhuong.comĐơn Phương
Trình tự đơn phương ly hôn tại toà

Hoà giải trong vụ ly hôn đơn phương: chuẩn bị gì và nói gì ở buổi hoà giải

Buổi hoà giải ở toà trong vụ ly hôn đơn phương diễn ra thế nào, nên mang theo gì, trình bày ra sao, và ba kết quả có thể xảy ra sau phiên họp.

Small meeting room in a Vietnamese courthouse, long wooden table with empty chairs, a water jug and two glasses, afternoon light through blinds, nobody seated yet

Hoà giải là bước bắt buộc trong vụ ly hôn đơn phương: sau khi thụ lý, toà triệu tập hai bên đến phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hoà giải. Bạn nên mang giấy tờ gốc, bản sao chứng cứ, một danh sách yêu cầu theo thứ tự ưu tiên, và trình bày ngắn gọn, bình tĩnh, bám vào sự việc. Kết quả có thể là đoàn tụ, thuận tình ly hôn có thoả thuận, hoặc hoà giải không thành để đi tiếp sang xét xử.

Nhiều người lo buổi hoà giải là nơi bị ép quay lại. Thực tế, thẩm phán có trách nhiệm khuyến khích hai bên tự thoả thuận, nhưng không ai buộc được bạn đồng ý điều mình không muốn. Hiểu buổi này diễn ra thế nào giúp bạn dùng nó đúng mục đích: làm rõ yêu cầu, xem chứng cứ của phía kia, và thử tìm thoả thuận về con, tài sản nếu có thể.

Hai loại hoà giải bạn có thể gặp

Loại thứ nhất diễn ra trước khi toà thụ lý, theo Luật Hoà giải, đối thoại tại Toà án. Khi nhận đơn, toà có thể thông báo cho người nộp đơn về quyền lựa chọn hoà giải với một hoà giải viên. Nếu bạn không từ chối, hồ sơ được chuyển sang hoà giải viên, hai bên được mời làm việc trong một thời hạn ngắn. Thoả thuận đạt được ở đây có thể được thẩm phán xem xét để ra quyết định công nhận. Bạn có quyền từ chối bước này, khi đó toà xem xét thụ lý theo thủ tục tố tụng thông thường.

Loại thứ hai là hoà giải trong tố tụng, sau khi đã thụ lý, do chính thẩm phán giải quyết vụ án chủ trì. Luật Hôn nhân và gia đình yêu cầu toà tiến hành hoà giải trong vụ ly hôn, nên dù bạn đã từ chối hoà giải viên ở bước trước, bước này vẫn diễn ra. Nó gắn với phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ, nghĩa là bạn sẽ vừa được nghe hoà giải vừa được biết phía kia đã nộp những gì.

Có những trường hợp toà không tiến hành hoà giải được, chẳng hạn bị đơn đã được triệu tập hợp lệ nhiều lần mà cố tình vắng mặt, hoặc một bên không thể tham gia vì lý do chính đáng. Khi đó toà lập biên bản và vụ án đi tiếp, không vì thiếu buổi hoà giải mà bị dừng.

Mang gì theo đến buổi hoà giải

Một túi giấy tờ gọn gàng giúp bạn bình tĩnh hơn và giúp thẩm phán làm việc nhanh. Danh sách cơ bản:

  • Giấy triệu tập của toà và giấy tờ tuỳ thân bản gốc.
  • Bản chính hoặc bản sao các giấy tờ đã nộp: giấy chứng nhận kết hôn, giấy khai sinh của con, giấy tờ tài sản.
  • Chứng cứ bổ sung chưa nộp, mỗi tài liệu có bản sao để nộp cho toà và, nếu toà yêu cầu, cho phía kia.
  • Một trang viết tay hoặc in sẵn các yêu cầu của bạn theo thứ tự: ly hôn, nuôi con, cấp dưỡng, tài sản, nợ.
  • Một bảng chi tiêu hằng tháng của con nếu bạn yêu cầu cấp dưỡng, ghi các khoản học, ăn, khám chữa bệnh, đi lại.
  • Sổ tay và bút để ghi lại những gì phía kia trình bày, những chứng cứ phía kia nộp và hạn toà giao cho bạn.

Không cần mang toàn bộ tin nhắn in ra hàng trăm trang. Chọn những gì liên quan trực tiếp tới yêu cầu, sắp theo thời gian, ghi chú ngắn bên cạnh mỗi tài liệu.

Buổi hoà giải diễn ra theo trình tự nào

Thường buổi làm việc diễn ra trong phòng họp của toà, không phải phòng xử án. Có mặt thẩm phán, thư ký, hai bên và người bảo vệ quyền lợi của mỗi bên nếu có. Thư ký kiểm tra sự có mặt, thẩm phán giới thiệu thành phần và mục đích phiên họp, sau đó hỏi từng bên về các yêu cầu, những gì còn bổ sung, thay đổi hay rút bớt.

Phần kiểm tra chứng cứ đi trước: thẩm phán hỏi các bên đã giao nộp những tài liệu nào, cho các bên biết tài liệu của nhau, hỏi có yêu cầu toà thu thập thêm chứng cứ hoặc triệu tập người làm chứng không. Đây là lúc bạn nói rõ nếu có tài liệu nằm trong tay người khác mà mình không tự lấy được, chẳng hạn sao kê tài khoản đứng tên người kia.

Phần hoà giải theo sau. Thẩm phán phân tích quyền và nghĩa vụ của các bên, khuyến khích tự thoả thuận lần lượt về việc ly hôn, con chung, cấp dưỡng, tài sản. Mọi điều được nói đều ghi vào biên bản, cuối buổi các bên đọc lại và ký. Bạn nên đọc kỹ, thấy chỗ nào ghi chưa đúng ý mình thì đề nghị sửa ngay trước khi ký.

Nói gì và nói thế nào cho hiệu quả

Bắt đầu bằng yêu cầu, không bằng cảm xúc. Câu mở có thể đơn giản: người khởi kiện giữ nguyên yêu cầu ly hôn, xin trực tiếp nuôi con, đề nghị mức cấp dưỡng, đề nghị chia tài sản theo hướng nào. Lý do giải thích sau, ngắn gọn.

Kể sự việc theo mốc thời gian. Thay vì "anh ta lúc nào cũng vậy", hãy nói "từ tháng ba năm ngoái hai bên sống ly thân, người kia chuyển về quê, không liên lạc". Mốc thời gian cụ thể có sức nặng hơn tính từ.

Không cắt lời, không tranh cãi trực tiếp. Khi phía kia nói điều sai, bạn ghi lại và chờ tới lượt mình để đính chính, kèm chứng cứ nếu có. Tranh cãi trước mặt thẩm phán thường chỉ làm buổi làm việc kéo dài.

Tách các phần ra để thoả thuận. Có khi hai bên không thống nhất về tài sản nhưng thống nhất được về con. Thoả thuận được phần nào, ghi phần đó; phần còn lại để toà xét xử. Điều này làm vụ án gọn hơn.

Nói rõ khi bạn cần thêm thời gian suy nghĩ. Nếu phía kia đưa ra đề nghị mới về tài sản hoặc con mà bạn chưa lường trước, bạn có quyền đề nghị ghi nhận và trả lời sau, thay vì đồng ý ngay khi chưa hiểu hết hệ quả.

Ba kết quả sau buổi hoà giải và điều xảy ra tiếp theo

Mỗi kết quả dẫn vụ án đi một hướng khác. Bảng dưới gom các khả năng để bạn hình dung trước.

Kết quảĐiều xảy ra tiếpBạn nên lưu ý
Hai bên đoàn tụNgười khởi kiện rút đơn, toà đình chỉ giải quyết vụ ánRút đơn vẫn giữ quyền khởi kiện lại sau này nếu cần
Thuận tình ly hôn, thoả thuận đủ về con và tài sảnToà lập biên bản hoà giải thành; sau một thời hạn ngắn không ai đổi ý thì ra quyết định công nhậnQuyết định công nhận có hiệu lực ngay, không kháng cáo được, nên đọc kỹ từng điều trước khi ký
Thoả thuận một phầnGhi nhận phần đã thống nhất, phần còn lại đưa ra xét xửPhần đã thoả thuận thường được toà ghi nhận lại trong bản án
Hoà giải không thànhToà ra quyết định đưa vụ án ra xét xửChuẩn bị chứng cứ cho phiên toà, đặc biệt phần con và tài sản

Điểm cần nhớ nhất: thoả thuận được công nhận ở bước hoà giải gần như là kết quả cuối cùng. Đừng ký một thoả thuận về con hay tài sản chỉ vì muốn xong nhanh.

Khi có bạo lực hoặc bạn không muốn ngồi cùng phòng

Nếu trong hôn nhân đã có bạo lực, việc ngồi đối diện người kia có thể khiến bạn sợ hãi hoặc khó trình bày. Bạn có quyền nói với thẩm phán hoặc thư ký trước buổi làm việc về tình trạng này và đề nghị cách bố trí phù hợp, chẳng hạn làm việc riêng từng bên ở phần hoà giải. Toà không bắt buộc phải chấp nhận mọi đề nghị, nhưng việc nói ra giúp toà biết hoàn cảnh để sắp xếp.

An toàn của bạn và con đi trước mọi thủ tục. Nếu có nguy cơ bị đe doạ, bạn có thể báo công an xã, phường nơi cư trú, nhờ hội phụ nữ hoặc trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước hỗ trợ. Giữ lại giấy tờ khám thương, biên bản sự việc nếu có, vì chúng vừa là chứng cứ cho vụ ly hôn vừa là căn cứ để cơ quan chức năng can thiệp.

Không ai buộc được bạn hoà giải về việc quay lại chung sống. Bạn chỉ cần nói rõ, giữ nguyên yêu cầu ly hôn, và tập trung thoả thuận những phần liên quan tới con nếu điều đó có lợi cho con.

Sau buổi hoà giải bạn cần làm gì

Đọc lại bản sao biên bản phiên họp nếu được cấp, đối chiếu với ghi chép của mình. Ghi lại những hạn toà giao: nộp thêm tài liệu gì, trong bao nhiêu ngày, có phải tham gia buổi xem xét tại chỗ hay định giá không. Làm đúng hạn những việc này là cách tốt nhất để phiên toà không bị hoãn vì thiếu chứng cứ.

Nếu đã đạt thoả thuận thuận tình ly hôn, bạn còn một khoảng ngắn để suy nghĩ lại trước khi toà ra quyết định công nhận. Đây là lúc nên đọc kỹ từng điều về con, cấp dưỡng, tài sản, nợ. Nếu thấy bất lợi lớn hoặc ký trong lúc bị ép, bạn có quyền thay đổi ý kiến bằng văn bản gửi toà trong thời hạn đó.

Nếu hoà giải không thành, hãy dùng thời gian chờ xét xử để chuẩn bị kỹ phần chứng cứ còn thiếu. Khi tình huống của bạn có nhiều điểm khó, như con nhỏ hoặc tài sản đứng tên người khác, bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để rà lại trước phiên toà.

Câu hỏi thường gặp

Không đi buổi hoà giải ở toà có sao không?

Nếu người khởi kiện vắng mặt mà không có lý do chính đáng, toà có thể coi như từ bỏ yêu cầu ở những lần triệu tập nhất định. Nếu bận việc thật sự, hãy báo toà bằng văn bản trước và kèm giấy tờ chứng minh.

Có được từ chối hoà giải viên trước khi thụ lý không?

Có. Hoà giải với hoà giải viên theo Luật Hoà giải, đối thoại tại Toà án là bước tự nguyện. Nếu từ chối, toà xem xét thụ lý theo thủ tục thông thường; tuy vậy hoà giải trong tố tụng sau khi thụ lý vẫn diễn ra.

Hoà giải thành rồi có đổi ý được không?

Sau khi lập biên bản hoà giải thành, luật cho các bên một khoảng thời hạn ngắn để thay đổi ý kiến. Hết thời hạn đó mà không ai đổi ý, toà ra quyết định công nhận và quyết định này có hiệu lực ngay, không kháng cáo được.

Thẩm phán có ép quay lại chung sống không?

Thẩm phán có trách nhiệm khuyến khích hai bên hàn gắn và tự thoả thuận, nhưng không thể buộc ai đồng ý quay lại. Bạn chỉ cần trình bày rõ và giữ nguyên yêu cầu nếu đã quyết định.

Luật sư có được vào buổi hoà giải không?

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, như luật sư, được tham gia phiên họp. Nhưng trong vụ ly hôn, bạn vẫn phải tự có mặt, vì không được uỷ quyền cho người khác thay mặt mình.

Bị đơn không đến buổi hoà giải thì sao?

Toà sẽ triệu tập lại. Nếu bị đơn đã được triệu tập hợp lệ nhiều lần mà cố tình vắng mặt, toà có thể lập biên bản về việc không tiến hành hoà giải được và đưa vụ án ra xét xử.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138